“Just.. Relax”, the deep voice advises. “Relax your body, relax your mind, just… relax.” I close my eyes, taking the deep voice’s assumptions on philosophical dualism for granted. I relax my body. I relax my mind. I just… “Relax. Architecture isn’t only outside of us,” the deep voice vibrates on my tympanic membranes, “but architecture is within us, in our subconscious, in our ego. We build bridges. Bridges between emotions, thought and ideas. We dig canals of feelings. We erect towers of passion.”

By now I am in a one hundred percent relaxed state of both body and mind. But the hypnotist wants to take it to the next level. Maybe I shouldn’t have left my expensive new laptop in the other room, I hear myself thinking. But there’s no time to think, for I have to take a walk down some imaginative staircases. “On the count of eight we are going to descend a circular staircase. Each step will take you deeper into your imagination. One. Each step will reveal more of your inner architecture. Two. And with each step we’ll explore your powers of imagination. Three…” I feel like I haven’t slept all night (I haven’t), walked all morning (check) and smoked some quite fine and probably quite illegal substance (not today). I close my eyes. I try not to fall asleep. I fall asleep.

I sleep vastly for some five minutes, dreaming of buildings, bridges, and the three beautiful Italian art girls who have lured me into doing this architectural meditation session in the first place. Tomorrow is the opening of both the Biennale of Architecture and that of Film. The hypnosis session Immaterial Spaces: Architecture faces Meditation is part of the former.

I am woken up from my wet architectural dreams by a soft kick to the feet. Noortje (my Dutch BFF in Venezia) stands over me, telling me to get up you lazy ass son-of-a-bitch (she didn’t actually say this; let’s just say I’m still on that staircase exploring my imagination). I get up from the pillows, fill in some evaluation form (“I slept very well. Thank you.”) and talk to the artsy girls. They are nice. I’ll like it here is what I think. The meditation centre is open until the end of September so you girls’ll be seeing me, is what I say (though it comes out less cocky and more gentle; call me Giacomo if you want).

Not that I have anything interesting to say (but read on anyway). Since my last bloggoposto I returned from my girls-only trip around Central Europe on the 28th of July, slept for three days straight, took a couple of showers, read a bunch of books, spend some six days drinking beer and golfing mini in Belgium, gained a few pounds and lost a few more brain cells, watched some movies etcetera etcetera––who bloody cares is what I hear you think and rightly so.

Not to make you envious in any way, but at this very moment I’m gulping down a lemoned bottle of Desperados and packing my bags for my next Odyssey. Not again?! Where to now?! Well, not to Venice. Not yet. First I’ll spend ten days at Lago di Garda, or Lake Garda for those of you who don’t understand the simplest of Italian. Again I’ll be playing the role of tour guide slash camp leader and again it will be awesome. All the more so because my co-camp leader will by my very dear friend Joost-Jan. Now, I’m sure you’ve never heard of him, but I know Kayleigh has and since I’m kind of writing this blog for her––recent polls show she makes up 50% of my audience––I mention Joost-Jan anyway. (Additionally he is on the photo above: the mustachio with the red glasses and matching shorts. Just so you know.)

My next post will be written from Venice. Me and Noor (Tilburg University student of Cultural Studies; also a minor at VIU) will fly to Venice on the 31st and hopefully we have our own palazzo near Piazza San Marco by then. For now: in gamba!

Currently I’m in Budapest. I’m traveling as a tour guide for Vinea Vakanties, a Dutch travel company for kids and adolescents. My fellow guide is a somewhat stubborn though very nice Frisian primary school teacher of the female type, and all our participants are adolescent girls with a Liberal Artesque interest in culture and partying. Yes, dear reader, I’m traveling with eight girls. Yes, most of the people at our campings suspect I’m either their gay shopping friend or a Turk. Yes, the girls tend to talk a lot. Yes, they giggle endlessly. And yes, most of their conversations include everything but logic. But we’re having great fun nevertheless. The cities are wonderful, camping life conveniently takes my mind off of studying, plus I’ve learned a great deal about bikinis, dieting and what girls don’t like about my übermanly behaviour (not shaving, excessive sambal eating and unfashionable clothing).

Tomorrow we’ll travel back to Vienna and the next day to Amsterdam. The day after that I’ll start thinking about Venice again. And of course I’ll keep you updated. Check back soon! Below are some pictures from Vienna, Bratislava and Budapest. Enjoy!

11 september 2010. Elf uur. Ik drink mijn kopje leeg, cappuccinotijd is voorbij. Mijn ogen glijden over de San Marco-kathedraal, het Dogepaleis de Biblioteca Mariciana en landen op een Italiaanse schone die twee tafeltjes verder is gaan zitten. Donkere krullen, donkere wimpers, donkere ogen over donkere glazen. Ze bestelt iets en spiekt over haar glazen heen in mijn richting—ik snap waarom Casanova dit terras als uitvalsbasis gebruikte. Ik bestel een espresso en een panini.

21 september 2010. Half twaalf. San Marcoplein. Café Florian. Ik word gebeld. Op Skype. Ik zet mijn MacBook wat naar me toe. “Pronto?” Het is mijn vriend Gerard, vanuit Ramallah, Palestina. We studeren samen Liberal Arts. Nu beiden op minor. Hoe het gaat in Venetie? Mwah, best lekker. Of ik de stad nu nog niet ben uitgezet? Nee hoor, ik heb me aangepast. Of ik Ramallah nog ga aandoen? Mwah, wellicht per boot, als ik langs de Israelische paintballcommando’s kom. Ik vraag hem of hij al veel stenen heeft gegooid. Mwah, minimaal. Ik denk terug aan wat ik in juni las, in een boek over de Bayt al-Hikma in Bagdad; een uitspraak van een twaalfde-eeuwse monnik over studenten: “They are wont to roam about the World and visit all its cities, till much learning makes them mad; for in Paris they seek liberal arts, in Orleans classics, at Salerno medicine, at Toledo magic, but nowhere manners and morals.”

8 juni 2010. Nog ongeveer vierentachtig nachtjes slapen.

Lezen en schrijven, mijn twee grootste hobbies (drinken staat op een respectabele derde plaats). Niet altijd met het grootste plezier, overigens. Schrijven is lijden. Lezen evenzo. Veel liever zit ik met een krat bier in de zon: of beter nog, met een lekker wijf dat na de seks in een krat bier verandert. Maar goed, dat zit er niet elke dag in. Je wordt er bovendien niets wijzer van. Dus dan maar lezen en schrijven.

In mijn kamer heb ik twaalf meter boeken staan. De helft nog ongelezen. Een blok aan mijn been. Dat komt ongeveer als volgt: ik koop sneller dan ik lees. Een antibibliotheek, noemt Nassim Nicholas Taleb dat: een boekenkast die zijn waarde ontleent aan de nog te lezen boeken. Zo vind ik in elk boek een antwoord.

Er worden veel te veel boeken geschreven en van al dat lezen word je alleen maar moe. Ironisch dat ook die spreuk uit een boekje komt – de bijbel. De man uit het ondergrondse is er zelfs sterk van overtuigd dat elke vorm van intellectuele inspanning een ziekte is. Een ziekte is misschien wat overtrokken; een lijdensweg is passender. En lijden, dat wist de Griekse schrijver Aeschylus al in 458 voor Christus, leidt tot wijsheid:

Zeus, who guided mortals to be wise,
has established his fixed law––
wisdom comes through suffering.*

Ik ben nu drieentwintig en alles wat ik weet, en niet alleen heb horen ruisen en bruisen, kan in drie woorden worden gezegd. Ik heb nog een lange lijdensweg te gaan.

Ik zit in de zon. Ik drink een biertje. Ik lees een boek. Ik schrijf een column.

* Vertaald door Ian Johnston; een Nederlandse vertaling van Aeschylus heb ik niet.

Als mensen me vragen waarom ik scheidsrechter ben, dan moet ik altijd even zoeken naar het juiste antwoord. De voornaamste reden om scheidsrechter te zijn en te blijven is natuurlijk dat ik het erg leuk vind. Maar dat is natuurlijk niet echt een antwoord. Als mensen vragen waarom ik scheidsrechter ben, dan bedoelen ze eigenlijk te vragen wat ik er zo leuk aan vind om scheidsrechter te zijn. Nou? Ik vind veel dingen leuk aan fluiten. Ten eerste de uitdaging: een voetbalwedstrijd goed leiden is moeilijk, op welk niveau dan ook. Het geeft een enorm goed gevoel om na negentig minuten te kunnen concluderen dat je een puike prestatie hebt neergezet. Na afloop van de wedstrijd in de bestuurskamer is er altijd wel iemand die tegen me zegt: “Het was niet zo’n moelijke wedstrijd vandaag he, scheids?” Ik heb er een gewoonte van gemaakt om dan te zeggen dat het voor een scheidsrechter nooit makkelijk is. Als het lijkt dat het geen moeilijke wedstrijd was om te fluiten, dan komt dat door het goed optreden van de scheidsrechter.

Een tweede reden waarom ik het leuk vind om te fluiten is dat ik elke week een dag met mijn vader op pad kan. Hij is mijn meest trouwe (en vaak enige) supporter, mijn meest wijze begeleider en een zeer prettig reisgenoot tijdens die honderden kilometers die we wekelijks afleggen. Samen eten we krentenbollen, luisteren we klassieke muziek en bespreken we de wedstrijd. Op de terugweg belt hij wat Noordeloos 1 heeft gedaan en doet hij een dutje terwijl ik de Toyota richting Noordeloos stuur. Ook al vertrekken we soms een aantal minuten later omdat hij zijn zonnebril is vergeten of omdat hij zijn ogen nog moet druppelen, zonder hem is mijn voetbalzaterdag niet compleet.

Ik kan je nog langer vervelen met de voor- en nadelen van een scheidsrechterscarriere, maar dat doe ik niet. Wat volgt zijn twee verhalen die hopelijk een glimlach teweeg brengen. En je eraan herinneren dat scheidsrechters ook maar mensen zijn.

Schone Fluit
Mijn eerste wedstrijd in de derde klasse was Alliance - Beek Vooruit. Beide ploegen bestonden uit veertigplussers die de aftakeling van hun lichamen probeerden te compenseren met commentaar op elkaar en op mijn leiding. Halverwege de eerste helft had ik er schoon genoeg van. Ik gaf de volgrijze spits van Beek Vooruit een gele kaart voor commentaar. Hierop reageerde hij met nog meer commentaar en een eenmansapplaus, wat ik beloonde met zijn tweede gele kaart en dus een rode. Beek Vooruit begreep hier niets van, de jongeren (de begin veertigers) trokken zelfs een sprintje om bij mij te protesteren en ik besloot de wedstrijd tijdelijk te staken. In de kleedkamer besloot ik van de gelegenheid gebruik te maken om even te pissen (veel meer valt er niet te doen in kleedkamers). Dit liep niet zoals ik verwacht had. Halverwege mijn straal viel mijn scheidsrechtersfluitje van mijn polsbandje rechtstreeks in het toilet. En omdat mijn reserve fluitje van het type badmeestersfluit was stond er niets anders op dan mijn zwarte mouw op te stropen, in de pot te vissen en met een halve fles shampoo mijn fluit te reinigen. Na een vol kwartier schrobben ben ik de teams weer gaan halen. Op het veld aangekomen floot ik om de wedstrijd te hervatten. Een speler die vlak naast me stond greep met zijn hand naar zijn oor en zei: “Zo, scheids! Da’s een schelle fluit!” Waarop ik antwoordde: “Ja ik heb hem net een klein kwartiertje staan wassen…” Nietsvermoedend lachte de speler. De rest van de wedstrijd ging van een leien dakje.

Hij is een grensrechter
De kers op de scheidsrechterstaart is jaarlijks de nacompetitie. Als scheidsrechter mag je dan deel uitmaken van een arbitraal trio –– soms als grensrechter en soms als scheidsrechter. Afgelopen lente was ik grensrechter bij de nacompetitiefinale tussen Spui en Groot-Ammers. De wedstrijd werd gespeeld in zonnig Halsteren onder een helblauwe hemel. Achter het Groot-Ammersdoel stond het bierelftal van Halsteren. De jongens hadden voorkeur voor geen van beide partijen, maar zongen desalniettemin de longen uit het lijf. Toen ze het eerste lied inzetten schrok ik me bij eerste woorden een hoedje. “Keeper, keeper, je moeder is een…” Voetbalhooliganisme in de derde klasse? dacht ik verbaasd. Gelukkig nam hun lied een hilarische wending. Halsteren 9 zong tijdens die wedstrijd de volgende liederen:

Keeper, keeper,
je moeder is een vrouw,
je moeder is een vrouw,
je moeder is een vrouw.

En toen ze door hadden dat ik er wel om kon lachen zongen ze:

Hij is een…
Grensrechter!
Hij is een grensrechter!
Hij is een grensrechter!
Hij is een grensrechter!
Enz, enz…

Scheidsrechteren is een leuke hobby. Mocht je interesse hebben om ook scheidsrechter te worden, kijk dan op www.scheidsrechterworden.nl. Vooral voor jonge scheidsrechters zijn er veel mogelijkheden!

Henk Bovekerk
Tilburg, 4 maart 2010

Geschreven voor de clubkrant van SV Noordeloos, waar ik als kind voetbalde.

Ik lig op mijn sofa met een kop Senseo koffie. Ik draag een zwarte Adidas Ruud Gullit Signature trainingsbroek uit de jaren tachtig, een rode boxershort van America Today, een vijfkleurig Adidas vest dat ik in New York heb gekocht en een zwarte bril van Tom Ford. Ik lees Alain de Botton en luister naar Mozarts Requiem. Over een uur ga ik naar de sportschool om mijn rug en biceps te trainen. Dan een kwartier in de sauna en een kwartier in het stoombad. Ik studeer nu zes jaar. Ik heb nog nooit een bijbaantje nodig gehad. Het went.

Het cremahartje staat nog haarscherp op mijn netvlies, precies zoals het was. Althans dat denk ik. Ik drink nog een kop koffie, maar helaas: deze keer geen hartje. Je kunt niet altijd geluk hebben. Bovendien zou het eerste hartje minder bijzonder worden als het zich zo snel opnieuw zou voordoen. Ik zou er aan gewend raken en er geen vreugde meer aan beleven: ik zou een anhedonische hartjesslurper worden.
Alain de Botton schrijft in zijn Essays in Love over accute anhedonie. Anhedonie is het onvermogen om geluk te ervaren. Accute anhedonie is een fysiologische reactie die gepaard gaat met hevige hoofdpijnen en die kan optreden wanneer ultiem geluk binnen handbereik lijkt te zijn. Het is alsof het lichaam wil zeggen dat geluk iets is wat thuishoort in herinneringen aan het verleden en in verwachtingen van de toekomst, maar niet in de ervaring van het heden. “Nu niet gelukkig zijn!” buldert de hoofdpijn, “anders kun je straks niet meer gelukkig zijn!” Het is een paradoxale vervloeking die alleen Mozart kan verzachten.

Mijn hoofdpijn komt door de drank van gisteren. En mijn anhedonie is geleidelijk, niet accuut. Ik drink een derde Senseo en voila, het hartje verschijnt weer. Het is minder bijzonder dan de eerste keer maar ik geniet er toch van. Meester, vormgever en genieter van mijn eigen cremahartjes. Ook dat went.

Troje is gedoemd te vallen, dat weet Hektor, maar aan het leed van de stad heeft Hektor een broertje dood-alleen het leed van zijn vrouw en zoontje kan hem ontroeren. Wat doet opperbevelhebber Hektor? Staakt hij de oorlog? Vlucht hij? Nee. Hij vecht door tot het bittere eind.

Andromache kan wel janken. Ze is in haar leven alles kwijtgeraakt: haar vader, haar moeder en haar zeven broers. Hektor is alles voor haar en ze smeekt hem te blijven. Hij weigert, haar troostend met de gedachte, dat als ze straks de slaaf is van een Griek, dat mensen dan zullen zeggen: “Dat is de vrouw van Hektor, de dapperste held van de paardentemmende Trojanen, toen de Grieken streden om Troje.” Het is volgens Hektor beter een ongelukkig, beroemd slaaf te zijn dan de gelukkige vrouw van een onbekend man.

Roem. Succes. Navolging. We vallen er allen ten prooi aan: in elk van ons schuilt een prins Hektor. Zoals de moedereend zich uithongert voor het succes van haar eieren, zo verhongeren wij ons geluk–de Andromaches en Skamandriossen in onze levens–uit voor het succes, de roem, de navolging van onze arbeid.

De oorlogen die wij voeren zijn vaak zo zinloos als die van Hektor. Je bouwwerken zullen eens vallen, zoals Troje eens viel. Bovendien is de concurrentie vele malen talrijker dan je eigen makkers. En uiteindelijk zal alleen het lief en leed van je geliefden je ontroeren. Misschien moeten we, als opperbevelhebbers in onze eigen oorlog, wat vaker kiezen voor onze geliefden dan voor onze roem. Vanity of vanities, saith the Preacher, vanity of vanities; all is vanity.

Ik heb altijd al torenhoge verwachtingen van mezelf gehad. Als kind stond elke voetbaltraining in het kader van mijn immer aanstondse carriere bij Feyenoord; als onderbouwer stond ik driekwart van mijn wakkere leven op een skateboard, om zo vlug mogelijk een sponsordeal te krijgen bij Left Skateboardwinkel; en in de bovenbouw sloot ik mezelf met regelmaat op op mijn kamer om aan mijn pentatonische, phrygische en mixolydische toonladders te werken met behulp van Steve Vai’s unbelievable 30-hour guitar method. Ik was een streber-tachtig procent was niet genoeg.

‘A victim of the modern age’ zou ik hier schrijven als dit een Engelse column was. We leven in een meritocratisch ideaal. Iedereen is gelijk, is de gedachte, en als je hard werkt dan kom je hogerop; dan word je succesvol. Grappig. Hogerop komen in een maatschappij waarin iederen gelijk is. Een mooi ideaal, ik juich het van harte toe; een van de eerste vragen die ik mezelf ’s ochtends stel is hoe ik die dag succesvoller kan worden. There is an idea of a Patrick Bateman. Het meritocratisch ideaal impliceert echter ook dat mijn huidige positie het resultaat is van mijn eigen arbeid-ik heb dit alles zelf verdiend; meester en vormgever van mijn eigen depressie.

Grappig. Ik ben goed in wat doe. Ik weet alleen niet wat ik wil doen. Erkenning die ik krijg voor wat ik goed doe weegt gelukkig enigszins op tegen de angst dat ik goed ben in iets wat ik niet honderd procent wil-en de angst dat erkenning de enige reden wordt om te blijven doen wat ik doe.

Nu nog een einde, omdat de regel dat voorschrijft.

Mijn eerste ervaring met poëzie had ik, toen ik samen met twee vriendjes een gedicht schreef voor een klasgenootje van de basisschool. Wij waren voor Feyenoord. Hij was voor Ajax. En we lagen al jaren in een homerische vete. Ik was een jaar of negen oud. Het rijmpje ging als volgt: “Jantje Groot / Kankerjood”.

U lacht nu (N.B.: Deze column is voorgedragen als live-column op woensdagavond 27 januari bij poeziefestival Dichter bij de Campus, Universiteit van Tilburg), maar mijn ouders lachten niet. Voor deze eerste voetstappen in de voor mij nog maagdelijke sneeuw van de poëzie, heb ik een week lang huisarrest gekregen. Zes dagen lang reflecteerde ik op mijn leven als kunstenaar; de zevende dag rustte ik-maar niet zonder eerst twee fundamentele conclusies te hebben getrokken. Ten eerste dat mijn ouders mij blijkbaar niet steunden in mijn poëtische ontwikkeling; ten tweede dat ik bij nader inzien toch niet echt trots was op mijn oeuvre (het was te gelaagd). Ik zette mijn carrière op een lager pitje.

Tot vorige maand. Toen ontving ik een uitnodiging. Ik quote-zoals je van mij gewend bent niet geheel correct, dus houdt uw ingezonden brieven bij u: “Lieve, lieve, lieve Henk. Wil jij, als geniaal en zeer geliefd studentcolumnist, een stand-up column verzorgen bij festivalleltje ‘Dichter bij de campus’?” Ik was verrast. Ten eerste was ik verrast dat meer mensen dan alleen ikzelf en mijn moeder met liefde mijn werk lazen. Ten tweede was ik verrast door de slagzin waarmee mijn bloed, zweet en tranen werden gereduceerd tot 7 Engelse woorden:

“You will hate him or love him.”

Een beetje een vreemde slagzin, dacht ik. Enerzijds compleet waar, bijna analytisch a priori; anderzijds compleet onwaar. Waarom? Nou, ik wil iederen die mij haat, verzoeken even naar voren te komen. U ziet: niemand.

Om met mijn geringe kennis iets te kunnen zeggen over poezie, heb ik een hulplijntje ingeschakeld. 2500 jaren geleden, in het jaar 335 voor Christus, filosofeerde deze hulplijn over de poetica, en hij leerde mij dat:

“Het is als poeet de voornaamste zaak om goed te zijn in het gebruik van de metafoor. Dit valt te niet te leren van iemand anders, het is een natuurtalent; en succesvol gebruik van de metafoor is afhankelijk van de capaciteit om gelijkenissen waar te nemen.”

Dit is voor u, het dichtersgilde, waarschijnlijk zo triviaal als het feit dat een ABAB rijmschema niet noodzakelijk is om een goed gedicht te schrijven. Aristoteles gaat verder, door te zeggen dat een goed poeet niet alleen bijzonder getalenteerd moet zijn, zoals u vanavond allen heeft laten zien, en dat een mespuntje krankzinnigheid ook geen kwaad kan.

Maar, zegt Aristoteles, en dat wil ik aan onze verse campusdichter en aan u allen meegeven, “een buitengewoon getalenteerd mens is niet noodzakelijk buitengewoon succesvol: talent moet worden uitgeoefend”.

Met die gedachte nog vers in uw hersens wil u iets laten zien dat ik heb meegenomen: een poeziealbum. En daar ik morgen een column moet inleveren, wil ik u allen vragen om in mijn poeziealbum een korte metafoor voor deze avond te pennen. In andere woorden: de inspiratie voor mijn aanstaande column zoek ik deze keer “dichter bij de campus”.

Ik dank u wel.