Maandag is het weer zover, maar voor de Amerikaanse president was het vorige week al Koningsdag, toen Willem-Alexander en Máxima kwamen logeren in ‘B&B vol liefde’ het Witte Huis in Washington. Welk jargon viel op in de berichtgeving?
De uitnodiging van Trump aan het koningspaar om niet alleen te komen eten maar ook in de ambtswoning te blijven slapen, was een protocollaire wederdienst voor Trumps overnachting in Huis ten Bosch tijdens de Navo-top in 2025. Deze royal treatment was destijds mogelijk onderdeel van een charmeoffensief om Trump gunstig gestemd te houden.
De logeerpartij in Washington was onderdeel van een werkbezoek van Wim-Lex en Max aan de VS. Een werkbezoek is de laagste vorm van een ontmoeting tussen twee landen, een staatsbezoek de hoogste. Het werkbezoek was tevens een handelsmissie: zakenbonzen reisden met de koning mee om in de VS te netwerken, ook wel economische diplomatie genoemd.
Of de koning en zijn vrouw nu wilden of niet, de beslissing om de uitnodiging van Trump te accepteren was aan het kabinet. Het koningshuis valt namelijk onder ministeriële verantwoordelijkheid.
Velen vonden dat de regering-Jetten een taxatiefout maakte door de koning en koningin te laten socializen met de Amerikaanse messias, vanwege zijn persoonlijke grillen en enkele oorlogsmisdaden. Anderen zagen het als een poging om Trump met soft diplomacy te vriend te houden en hem geen reden te geven zijn isolationisme verder uit te breiden.
Premier Jetten noemde het bezoek ‘een unieke kans’ om face-to-face met Trump te overleggen, en hij benadrukte het belang om open lijnen te houden. Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans noemde dit ‘dansen op het slappe koord’ – riskant dus.
In NRC vroeg een advocaat zich af of het bezoek aan Trump voortkwam uit angst voor straf als we niet zouden gaan. Dat zou een uiting zijn van consequence culture: een breed gedeelde opvatting dat onwenselijk gedrag richting de grote pestkoppen der aarde negatieve gevolgen zal hebben.
Trump heeft een fascinatie voor royalty en zou mogelijk zelf ook graag een kroontje dragen. Eind april gaat koning Charles op bezoek in de VS. Daarvoor wordt veel meer pracht en praal uit de kast getrokken, pomp and circumstance in goed Nederlands, denk aan een militaire fanfare. Kregen Willem-Alexander en Maxima een zogenoemd diner op hoog niveau aangeboden, voor Charles zal er een staatsbanket zijn.
‘Eerst Trump, dan Dokkum’, schreef de Leeuwarder Courant, want maandag reist het koningspaar naar Friesland voor Keningsdei. We wensen hun veel pomp and circumstance.
Geschreven voor de Volkskrant