In een recensie over een roman met de premisse ‘tien keer baren en je mag iemand vermoorden’ schreef Joost de Vries dat dit ‘voortreffelijk[e] voorstel (…) in vele varianten navolging zou moeten krijgen’. Een variant die hij voorstelt: ‘Iedereen die Prousts hele À la recherche heeft gelezen, mag twee mensen op een fatbike dronen.’
Dronen? Dat dit werkwoord de eerste meelezer had verward, bleek uit het feit dat er ‘(dreunen?)’ achter was geschreven. Zondag stuitte de eindredacteur op deze kanttekening, en na overleg met de auteur is ‘dronen’ uiteindelijk blijven staan.
Van Dale definieert ‘dronen’ als ‘vliegen met, gebruikmaken van een drone’, zoals ‘vliegeren’ gebruikmaken van een vlieger betekent. Maar De Vries bedoelde hier zoiets als ‘bombarderen met een drone’. Het dronen in de Van Dale is onovergankelijk, dat van De Vries overgankelijk, wat wil zeggen dat er een lijdend voorwerp bij hoort, in dit geval ‘mensen op een fatbike’.
Muntte De Vries hier een nieuwe betekenis? Vorige week schreef ik over de recency illusion, de denkfout dat iets wat nieuw lijkt, ook nieuw is. Die vlieger gaat hier ook op – zoals waarschijnlijk vaak in deze rubriek.
Ton den Boon, hoofdredacteur Van Dale, schreef in 2015 al over dronen. De betekenis was ‘bestoken of bombarderen door middel van een drone’ en Den Boon wist ‘al vrijwel zeker dat het zal beklijven’. Maar in Van Dale zie je die betekenis niet meer terug, en de (onovergankelijke) betekenis die je wel terugziet, dateert uit 2023.
Ik wil niet aanzetten tot geweld, maar misschien draagt dit stukje eraan bij dat overgankelijk dronen een comeback maakt. Mensen op fatbikes kunnen hoe dan ook gerust zijn, want tussen drone en daad staan wetten in de weg, en praktische bezwaren.
Geschreven voor de Volkskrant