Naast liefde en religie bestaat er geen mooier woord dan tarieven, aldus de Amerikaanse president. Het mooiste woord uit het woordenboek, vindt hij het zelfs. De importheffingen die Trump presenteerde op 2 april 2025, door hem Liberation Day gedoopt, leidden tot wereldwijde onrust. De situatie werd onder meer handelsgeschil, handelsconflict, handelsoorlog, tarievencarrousel en tarieventerreur genoemd.
Al in aanloop naar en ook na Liberation Day gingen consumenten hamsteren en bedrijven bunkeren om de heffingen voor te zijn, ook wel voorraadvorming genoemd. Beurshandelaren raakten door het gepingpong van Trump al snel in een staat van tarievenmoeheid.
Tarief en heffing worden vaak door elkaar gebruikt, maar zijn niet altijd inwisselbaar. De heffing is de invoerbelasting, het tarief is de hoogte daarvan. Maar: ‘Trump komt met een importheffing van 15 procent’ is hetzelfde als zeggen dat Trump een importtarief van 15 procent rekent. Of in het geval van China 145 procent.
Trump dreigde aanvankelijk met wederkerige heffingen, als reactie op heffingen van andere landen. Maar de tarieven die hij op 2 april aankondigde, leken meer op beggar-thy-neighbour-beleid: het verbeteren van de eigen economie ten koste van buurlanden. Handelspartners kwamen met vergeldingsmaatregelen; op heffingen volgden tegenheffingen, ook wraakheffingen genoemd.
Trumps beleid wordt vergeleken met het protectionisme uit de jaren dertig van de vorige eeuw. Dit ‘economisch stelsel dat gebaseerd is op beschermende rechten’ (Van Dale) leidde tot de Grote Depressie. Protectionisme is het tegenovergestelde van het vrijhandelstelsel, handel vrij van in- en uitvoerrechten.
De handelsbalans is het verschil tussen hoeveel goederen een land in- en uitvoert. Overheerst de import, dan is er een handelstekort. Bij meer export is er een handelsoverschot. De termen worden ook gebruikt om handelsrelaties te omschrijven: de VS hebben een positieve handelsbalans met het VK.
Met zijn heffingen wilde Trump deze handelsonevenwichtigheden ongedaan maken. In zijn ogen is wereldhandel een nulsomspel, met winnaars (die veel exporteren) en verliezers (die zelf niet genoeg produceren, de sukkels!).
Nadat zijn heffingen afgelopen vrijdag door het Hooggerechtshof onwettig waren verklaard, blies Trump ze direct nieuw leven in, op basis van een oude wet die het bij ernstige betalingsbalansproblemen mogelijk maakt om voor maximaal 150 dagen heffingen in te voeren tot 15 procent. De betalingsbalans omvat behalve goederen ook kapitaalstromen. Of er ernstige problemen mee zijn, is nog de vraag.
Valt er ook nog wat te lachen, vraagt u zich misschien af? Nou, weinig. De gewone hardwerkende mensen betalen de rekening, alles wordt nog duurder en de economie raakt verder in het slop, is de voorspelling. Thanks, Trump.
Geschreven voor de Volkskrant