‘Is de tijd al rijp bij de Volkskrant om te gaan spreken over West-Azië in plaats van Midden-Oosten?’, schrijft F. Pasma uit Wijk bij Duurstede. F. Rahaoui mailt: ‘Midden-Oosten is geen neutrale aanduiding van een regio, maar een koloniale constructie die stamt uit een eurocentrisch perspectief. (…) Geografisch en cultureel gaat het om Noord-Afrika en West-Azië. Door deze benamingen te gebruiken erkennen we de regio op haar eigen termen, zonder koloniale bril.’ Lees verder
lezerspost
Er zijn 24 berichten getagd als lezerspost.
Het recht op zijn beloop laten? Dat doet de alarmbellen rinkelen
Cor Veldhoen schreef op 20 februari, naar aanleiding van de berichtgeving over de voormalige prins Andrew: ‘In de loop van donderdag (…) kwam op radio en televisie een aantal keren de uitspraak van koning Charles voorbij dat ‘het recht zijn beloop moet hebben’. (…) Nu zal Charles ongetwijfeld correct Engels hebben gesproken. Dat geldt niet voor de Nederlandse vertaling: het recht moet zijn loop hebben, niet zijn beloop. Als je iets op zijn beloop laat doe je niets, en dat is nou net niet de bedoeling. En dat is gelukkig ook niet gebeurd.’ Lees verder
Wie niet ‘verpleegkundigen’ schrijft, maar ‘verplegers’, doet deze goed opgeleide professionals tekort
M. de Nekker, ‘verpleegkundige sinds 1986’, schreef 28 januari: ‘Het stoort me dat in de berichtgeving over het afschuwelijke lot van Alex Pretti hij een verpleger wordt genoemd (…) Mensen die tegenwoordig zijn opgeleid in het vak van de verpleegkunde, worden verpleegkundigen genoemd. Het is geen roeping, geen vrijwilligerswerk, het is een professie. (…) Je doet iemand tekort door hem verpleger te noemen, hij heeft gestudeerd voor dit beroep.’ F. Leliveld, ‘gepensioneerd ic-verpleegkundige’, schreef op 29 januari: ‘Pretti was geen verpleger maar ic-verpleegkundige (…) Verpleger is echt een achterhaald woord en het dekt de lading niet.’ We krijgen bij de Volkskrant vaker mails van verpleegkundigen over deze kwestie. Hoe zit het precies? Lees verder
Leestekens moeten het lezen gemakkelijker maken, maar bij aanhalingstekens werkt dat blijkbaar niet altijd
Op 4 januari mailde Marianne Feenstra aan de Volkskrant: ‘Het valt me op dat er heel vaak woorden tussen aanhalingstekens worden geplaatst. Betekent dat dat een geïnterviewde dat specifieke woord heeft gebruikt? Of juist niet? Ik begrijp de functie niet.’ Lees verder
Waarom ‘niet nadat’ niet is aan te bevelen in de betekenis ‘(pas) nadat’
‘Kunt u uw collega’s attenderen op de noodzaak om ‘niet dan nadat’ te schrijven in plaats van ‘niet nadat’?’, schreef Jaap Blaakmeer op 22 november. ‘Ik struikel er elke keer over.’ Een dag eerder schreef Sandra Sjamaar: ‘Nu zie ik voor de derde keer in korte tijd ‘niet nadat’ in de krant staan, waar overduidelijk juist ‘wel nadat’ is bedoeld. Oftewel: hier had de schrijver ‘niet dan nadat’ moeten zeggen. Of ‘pas nadat’.’ Lees verder
‘Weer terug op televisie’ is misschien dubbelop, maar dat maakt het niet per se fout
Een week geleden mailde B. Wiener de Volkskrant over de kop ‘Gecancelde talkshow Jimmy Kimmel vandaag weer terug op de Amerikaanse televisie’. Het ging haar om dat ‘weer terug’. ‘Mijns inziens is dat meestal dubbelop. Wat vindt u?’ Lees verder
Voormalige bewindslieden hebben niet veel te zeggen, toenmalige hadden dat wel
Begin juli konden de naslagwerken voor even worden gesloten en in plaats van e-mails over stijlblunders en anglicismen ‘die je niet verwacht in een kwaliteitskrant!’, was er tijd voor 19de-eeuwse romans, kruiswoordpuzzels en verwondering over buitenlandse plaatsnamen. Lees verder
De rechter stelt niet, de rechter oordeelt – en dat kan je je baan kosten
Het taalloket ontvangt niet louter bezwaren die ongegrond dienen te worden verklaard. Geregeld worden we terecht gewezen op onzorgvuldigheden. Lees verder
We mogen niet alle 1,4 miljard Chinezen over één kam scheren
Luisteraar R. Rankin schrijft de Volkskrant naar aanleiding van de Volkskrant-podcast Elke dag over vissen en fentanyl. ‘Het viel mij op dat wanneer het ging over de Chinese mensen die deze totoaba (een vis, red.) eten, er simpelweg werd verwezen naar Chinezen, en dat als het ging over het geloof rondom het eten van dingen en wat dat dan zou opleveren, het ook weer ging over Chinezen.’ Ze miste ‘de nuance dat het slechts sommige Chinese mensen zijn die dit geloven’. Lees verder
‘De mens (m)’ als sluipende vorm van hersenspoeling
E. Schouten uit Nijmegen schreef: ‘Hoeveel generaties moeten nog opgroeien met een taal waarin alles mannelijk is, tenzij? Vrijdag 18 april weer over de mens: ‘Dan kan hij zich losmaken van zijn verslaving (…) Dat de mens hardnekkig weigert zijn precaire positie op deze planeet onder ogen te zien.’ O, dus ik hoef niks onder ogen te zien? Deze sluipende vorm van hersenspoeling is onnodig en ongewenst. Waarom de context niet neutraal gemaakt? ‘Dat mensen zich losmaken van hun verslaving et cetera.’ Lastig? Stap dan over van ‘hij’ naar ‘die’ en van ‘zijn’ naar ‘diens’. (…) Stimuleer neutraal taalgebruik en ban onnodig seksistisch taalgebruik uit.’ Lees verder
Een komma voor ‘en’, mag dat nou wel of niet, en waarom?
A. Bakker uit Hoorn schreef het volgende bericht aan de Volkskrant. ‘In de bijlage van 15 maart schrijft Aimée Kiene over het misbruik van de komma (…) Aimée schrijft in het artikel twee keer een komma voor het voegwoord ‘en’. Ik heb geleerd dat juist voor het voegwoord ‘en’ geen komma moet worden gebruikt. Of is dat een vrije keuze?’ Lees verder
Is ‘uit de kast komen’ heteronormatief taalgebruik, en dus ongepast?
Kate Kamphuis schreef de Volkskrant naar aanleiding van de VK-podcast Niemandsland, over mensen met ernstige psychische problemen. In aflevering 2 daarvan wordt een vrouw aangekondigd die ‘uit de kast is gekomen, als moeder van een verwarde en soms gevaarlijke zoon’. Deze moeder hield haar zoons ziekte lang verborgen, legt ze uit, maar trad er later toch mee naar buiten. Lees verder
Het verschil tussen ‘je kunt’ en ‘je kan’ kennen we haast niet meer
Vorige week ontving de Volkskrant een e-mail met als onderwerp ‘Flaters’. ‘Zou je van de daken willen schreeuwen dat: Het is ‘je kunt’ en niet ‘je kan’ (Randstedelijk provincialisme) en dat: Het is zich ergeren aan iets/iemand of dat iets/iemand je irriteert!’ De aanleiding werd niet vermeld. Of dit flaters zijn, verdient nader onderzoek. Lees verder
Scherpe randjes of scherpe kantjes?
Frans Zoon schreef ons naar aanleiding van de kop ‘De scherpe randjes van postcovid halen’ in de krant van zaterdag 26 oktober. Zijn vraag: ‘Is het de scherpe kantjes eraf halen of de scherpe randjes?’ Hij vindt randjes namelijk vreemd overkomen. Hij heeft geprobeerd online een antwoord te vinden: ‘Als ik google, blijkt dat ‘randjes’ vooral gaan over echte knutselrandjes van hout, glas, metaal of kunststof. Ook wordt ‘scherpe randjes eraf halen’ in figuurlijke betekenis gebezigd door Geert Wilders (dat scheelt weer een koelkast). Volgens mij is ‘kantjes’ in de figuurlijke – spreekwoordelijke – betekenis correcter dan ‘randjes’. Wat denken jullie daarvan?’ Lees verder
Het interessantste stukje over ooit ooit?
Drie koppen herinnerden deze week aan een e-mail van P. de Kort uit Nijmegen, eerder dit jaar. Bij sport was te lezen: ‘Is Sholei Ohtani de beste honkballer ooit?’ Bij muziek: ‘Tenorsaxofonist Benny Golson schreef een van de mooiste jazzstandards ooit’. En de wetenschapsredactie kopte: ‘Het grootste radio-observatorium ter wereld, gevoeliger en scherper dan ooit’. Lees verder
Alarmbellen bij een virus dat zich ‘in alarmistisch tempo’ verspreidt
‘Volgens de de Africa CDC verspreidt mpox zich in een alarmistisch tempo.’ Die zin verscheen onlangs ’s avonds laat op de website van de Volkskrant. Drie uur later stuurde lezer I. Djuly daarover een e-mail met de vraag: ‘Bedoelt u alarmerend tempo?’ De volgende ochtend heeft een redacteur het woord alarmistisch vervangen door alarmerend. Lees verder
Met ‘wiens’ verwijzen naar een vrouw? Vondel deed het 350 jaar geleden al
‘Geachte Volkskrant-redactie’, schrijft Annelies Jacobsen. ‘Voor de tweede keer binnen een week koppelt u wiens verkeerd. Een vrouw wiens of een meervoud wiens, staat dat zo in het Stijlboek? Of hebben de media (ook meervoud!) het al zo vaak fout gedaan dat het geaccepteerd taalgebruik is geworden? Het doet gewoon pijn aan mijn ogen.’ Lees verder
Moeten rellende studenten zich voortaan identificeren of legitimeren?
‘Moeten studenten zich echt identificeren, hun eigen identiteit vaststellen’, schreef Dick Sluis in een e-mail aan het taalloket van de Volkskrant, ‘of is het beter als ze zich legitimeren?’ Identificeren lijkt hem ‘eerder een taak van de universiteit. Wellicht kunnen ze zich wel legitimeren.’ Sluis mailde naar aanleiding van het nieuws dat universiteitsbesturen niet meer zullen onderhandelen met protesterende studenten die anoniem wensen te blijven. Lees verder
Zijn die ‘andere’ collega’s niet ook gewoon collega’s?
K. van den Berg uit Hengelo schreef de Volkskrant er in 2022 al eens een mail over, en begin deze maand opnieuw. Onderwerp: ‘Taalgebruik’. Strekking: slordig taalgebruik. Specifieker: overbodig gebruik van het bijvoeglijk naamwoord ‘andere’ in zinsneden als ‘mijn andere collega’s’ of ‘andere dorpsgenoten’, waar ‘collega’s’ of ‘dorpsgenoten’ zou hebben volstaan. Lees verder
Paginanummers, schrijven we die in letters of in cijfers?
Paul de Maat uit Breda stuurde de Volkskrant een e-mail over cijfers in de krant. ‘Wat ik vaak zie in de krant is dat getallen voluit worden geschreven, terwijl ik dan denk: wat vreemd dat hier niet gewoon een getal staat.’ Lees verder