Interview bij De Nieuws BV

Op 21 juli was ik ruim 8 minuten op nationale radio en televisie om te vertellen over mijn recent gestopte Volkskrant-rubriek Opgedragen, afgedankt. Voor die rubriek zocht ik stad en land af naar opdrachten in afgedankte boeken. Wekelijks stond er eentje in de krant. Je kunt het gezellige en diepgaande interview van De Nieuws BV terugkijken via deze link.

Met Sien Vanmaele achter het fornuis eten wij ons een weg uit de klimaatcrisis

Kan de planeet gered worden vanuit de keuken? Sinds begin 2020 zoekt de Belgische actrice en theatermaker Sien Vanmaele het antwoord op deze vraag. Ze is op het eiland om deel te nemen aan het Lab, waarin vijftien kunstenaars vanuit verschillende disciplines hun werk en onderzoeksvragen aan de groep presenteren en van elkaar leren. Voor de bijna complete redactie van de Oerol-krant gaf ze een demonstratie van haar kunsten vanuit Kookstudio Flang in de Pan, in Hoorn. Lees verder

Radio Sancha probeert het uitsterven van de mensheid wel een beetje fun te houden

Weet je het nog, twee jaar geleden op de Westerkeyn? Daar stond een klein houten huisje waarin grootse dingen gebeurden. The Magnavem Project heette het. Noortje Sanders en Camille Paycha — a.k.a. Radio Sancha — ontwierpen samen met bezoekers diverse ‘vogels van de toekomst’ die na het uitsterven van de mensheid vrolijk fladderend zouden voortbestaan. Zoals de krantkanarie: een vredelievende einzelgänger die dagelijks 111 eieren legt en bang is voor mensen die zijn eieren willen eten. Of de tijgermorrel: een bruin-zwarte loopvogel met lange snavel en vele tepels. Lees verder

32 knopen hard gaan met Elten Kiene

Het sop dat wij kozen was ruim, afgelopen donderdagavond. Samen met Lab-deelnemer Elten Kiene zetten drie dagkrantredacteuren voet aan het SAR-schip Arie Visser van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM). SAR staat normaliter voor ‘Search And Rescue’, maar stond nu even voor ‘Spokenword Artist Recording’. Voor de draaiende camera van videograaf Jonathan droeg Kiene een tekst voor, terwijl het zoute water hem om de oren spatte. Lees verder

Bach of bèèèèg? vraagt celliste Amber Docters van Leeuwen zich af

Celliste Amber Docters van Leeuwen is op het eiland om zich aan te sluiten bij het Lab, een groep van zo’n vijftien kunstenaars die samen de verhouding tussen kunst en het landschap tegen het licht houden. Docters van Leeuwen heeft als onderzoeksvraag wat het verschil is tussen schapen en Bach, of meer in het algemeen: wat maakt kunst tot kunst, en hoe verhoudt zich dat tot de omgeving, in dit geval het gemekker van vele geoormerkte ooien? We spraken haar in de stal van biologische schapenboerderij De Zeekraal in Oosterend, waar ze voor enkele aanwezige mensen en tientallen blatende schapen een miniconcert gaf. Lees verder

Bart van de Woestijne stond er niet eerder zo open in

Bart van de Woestijne, winnaar van de Joop Mulder Plak in 2018, kennen we van In Order Of Disappearance. Dat was een wandeling met koptelefoon in de bossen bij Formerum, die het Oerol-publiek in 2019 letterlijk en figuurlijk een spiegel voorhield. De voorstelling zou in reprise gaan in 2020 en opnieuw in 2021, maar beide keren werden afgelast vanwege de pandemie. Van de Woestijne is nu op het eiland als deelnemer aan het Lab, waarin een makers met elkaar ervaringen uitwisselen en onderzoeken hoe het landschap zich verhoudt tot de kunst. “Onderliggend thema bij alle vragen die ik deze week stel is hoe je het landschap kunt gebruiken: als katalysator, als spiegel, als hoofdrolspeler.” Lees verder

Zwermers laten je met nieuwe ogen naar je eigen kledingkast kijken

“Mode is slechts een vorm van lelijkheid die zo absoluut ondraaglijk is dat we haar elk half jaar moeten vervangen door een andere”, schreef Oscar Wilde in zijn The Philosophy of Dress. Vanwege de pandemie is dat er het afgelopen jaar bij veel mensen bij ingeschoten, want in een wereld waarin thuiswerken, internetwinkelen en theaterstreamen de standaard zijn geworden kom je met een pyjama, wat joggingspakken en een enkel net overhemd of bloesje voor die belangrijke zoommeeting heel aardig de dag door. Lees verder

Een interview met Jasper van Luijk van SHIFFT

Al voor we geboren zijn en tot na onze dood worden wij gedragen door anderen. Tussendoor dragen wij ons lichaam, onze herinneringen, ons verdriet en de mensen om ons heen. Voor Jasper van Luijk van cross-disciplinair dansgezelschap SHIFFT uit Utrecht was ‘dragen’ het uitgangspunt voor Pounds Lighter. Als artists in residence ronden zij het project komende week af hier op Terschelling. Van Luijk vertelde ons over het project, en ook had hij een tip voor de mensen thuis: een oefening in dragen, om het lichaam wat rust te gunnen na vele uren op het Imaginaire Eiland. Lees verder

Radio Oerol streelt je trommelvliezen met echte, onvervalste Oerol-vibes

We spraken presentatrice Gian van Grunsven over het edele vak van het radiomaken, over het beroeren van trommelvliezen met intieme vocale en muzikale vibes en over de mogelijkheden voor u, de lieve luisteraar thuis, om zelf actief aan de show deel te nemen. “Ook wanneer je in de stad bent en Radio Oerol luistert, zul je het onkruid tussen de tegels of dat ene plantje op het balkon met andere ogen aanschouwen, en er een stukje Oerol-gevoel uit halen.” Lees verder

Kuitknuffelen, banktasten, maar vooral dansen

Wanneer heb je voor het laatst iemand ter begroeting de hand geschud, zacht liefkozend vastgepakt of een zoen op de wang gedrukt? Na anderhalf jaar isolement en anderhalvemetersamenleving zijn de meeste mensen het fysieke contact een beetje ontwend. We vroegen choreograaf en danser Josephine van Rheenen van De Dansers om advies. “Ik heb een grote drang om mensen uit die angst en ongemakkelijkheid te halen.” Lees verder

Ritzah Statia doorbreekt de stilte met keiharde hiphop

Praten over je gevoelens, over seksualiteit, over politiek — dat was in het Afro-Caribische gezin waar Ritzah Statia opgroeide niet aan de orde van de dag. Daardoor kreeg ze later moeite om zich uit te spreken over waar ze voor staat, dat had ze nooit geleerd. Met Kibra Silensio doorbreekt ze de stilte. “Door de stilte te doorbreken, bevrijd je jezelf.” Lees verder

‘Bulletproof’ laat zien dat vuurwapens en onderwijs slecht samengaan

Bij ons op de Buurtschool in Noordeloos hadden we zo’n tweemaal jaars een brandoefening. Schoolhoofd Schrijver kondigde die exercitie ruim van tevoren aan, geflankeerd door het hoofd van de vrijwillige brandweer. In ons dorpje zaten de school en de kazerne in dezelfde straat; bij brand hadden ze onze lessenaars vanuit de kazerne kunnen natspuiten. ‘Als de bel drie keer luidt’, legde meester Schrijver uit, ‘sta dan op van je schoolbank, laat je spullen liggen en volg de meester of juffrouw twee-aan-twee naar de dichtstbijzijnde nooduitgang.’ Lees verder

Opgedragen, afgedankt

Sinds de zomer van 2019 lever ik wekelijks een bijdrage aan het boekenkatern van de Volkskrant. De rubriek (een foto met tekstje) heet ‘Opgedragen, afgedankt’ en staat elk weekend linksboven op de achterpagina van dat katern. De foto toont een opdracht (een boodschap van gever aan ontvanger) in een of ander boek, door mij gevonden in een kringloopwinkel of weggeefboekenkast. Bij de foto staat een kort doch meeslepend commentaar van mijn hand. Op de gelijknamige instagrampagina verzamel ik inzendingen van lezers en alle vondsten die de krant niet halen. Mocht je eens iets moois vinden in een afgedankt boek, mail dat dan naar opgedragen.afgedankt[at]gmail.com.

Twee kwestieuze stellingen

Afgelopen zaterdag las ik behalve het mooie woord ‘kwestieus’ ook twee kwestieuze stellingen in het commentaar van Martin Sommer op het Wilders-proces. Ten eerste vergelijkt Sommer de groepsbelediging van Marokkanen door Wilders met die van babyboomers: ‘Er is inmiddels in heel wat toonaarden om “minder babyboomers” geroepen. Die uitspraak is beledigend, maar niemand zal het in zijn hoofd halen om aangifte te doen.’ Ten tweede beweert Sommer dat democratie niet kan ‘zonder vrije meningsuiting, en vrije meningsuiting kan niet zonder kwetsen.’ Lees verder

Filmfestival van goden en mensen vooral menselijk

Oscar Keyser heeft sinds zijn aantreden als programmeur bij Studio/K al zoveel bijzondere filmavonden georganiseerd, vaak samen met zijn vader Gawie (filmcriticus bij De Groene Amsterdammer), dat de ‘K’ achter Studio inmiddels ook een beetje staat voor Keyser. Afgelopen maart zag ik er Mad Max: Fury Road in ‘chrome’, waarmee niet de browser, maar een indringende, zilveren kleurstelling werd bedoeld. Ook herinner ik me een verkleurde 35mm-kopie van Easy Rider, eind mei 2018 afgespeeld op een projector die Keyser jr. bij Rialto van zolder had mogen slepen. Nerveus doch charmant hield Oscar een introductiepraatje, en als het beeld tijdens de film weer eens op zwart sprong, praatte zijn vader de tijd vol, het publiek er steeds weer op wijzend dat ze getuige waren een zeer, zeer bijzondere gebeurtenis. Dat was ook zo. Lees verder

Dubbele regenboog op verder neerslachtige dag

‘Er is geen dieper, mysterieuzer en zorgwekkender mysterie dan het mysterie van ons bestaan.’ Die quote staat op de muur tegenover de ingang van de Tarkovski-tentoonstelling in Eye. Andrej Tarkovski (1932-1986) mag dan een heilige van de cinema zijn, ik denk dat er een dieper mysterie is: dat van ons bewustzijn, en dus van ons lijden. Dat we bestaan is een godswonder, maar waarom moeten we daarnaast doordrongen zijn van de zinloosheid en absurditeit ervan? Elke dag hijsen we ons uit bed om dingen te doen waar we niet zo veel zin in hebben, zoals door de regen fietsen, terwijl ons lichaam protesteert en de tijd ons door de vingers glipt. Waarom? Lees verder