Op zijn Substack schrijft Ernst-Jan Pfauth over zijn ‘meest onproductieve vrijdag in tijden’. Hij wil iets creatiefs doen, maar omdat hij vindt dat hij móét werken aan een ander project, verbiedt hij zichzelf te doen waar hij zin in heeft. Ter afleiding kijkt hij anderhalf uur filmpjes op Instagram en daarna voelt hij zich vies. ‘Doei productieve uren!’ Lees verder
woord van de week
Er zijn 48 berichten getagd als woord van de week.
‘Femonationalisme’ slaat níét op vrouwen die een staat willen vormen
Radicaal-rechtse partijen tonen zich vooral bezorgd om vrouwen wanneer niet-westerse migranten daardoor in een kwaad daglicht komen te staan. ‘Femonationalisme’, noemt socioloog Sara Farris dat – dit weekend stond er een interview met haar in de Volkskrant. Ze muntte de term in 2017. Lees verder
In het symbioceen lijd je niet meer aan het ecomentaal uitputtingssyndroom
Als mijn vrouw niet thuis is, kijk ik tijdens het eten weleens een youtubevideo. Het algoritme kent mij al twintig jaar, dat heeft toch ook iets gezelligs. De video die ik laatst kreeg opgediend, heette ‘Zo kunnen we weer samenleven met de natuur’. Lees verder
Fatbikes ‘dronen’? Wie weet maakt deze overgankelijke vorm een comeback
In een recensie over een roman met de premisse ‘tien keer baren en je mag iemand vermoorden’ schreef Joost de Vries dat dit ‘voortreffelijk[e] voorstel (…) in vele varianten navolging zou moeten krijgen’. Een variant die hij voorstelt: ‘Iedereen die Prousts hele À la recherche heeft gelezen, mag twee mensen op een fatbike dronen.’ Lees verder
Dat ‘6-7’ voor mij nieuw leek, is een voorbeeld van de ‘recency illusion’
Mijn neefje van 11 zong in aanloop naar de kerstdagen: ‘I wish you a six seven Christmas and a six seven New Year.’ Daar ik al een halve boomer ben, moest ik hem vragen zijn taalhandeling toe te lichten. Iets met muziek, zei hij, met basketbal, iets met een handgebaar, ‘daar werden memes van gemaakt en het werd heel erg populair’. Zo populair, dat 6-7 in december is verkozen tot Kinderwoord van het Jaar 2025. (Dat dit langs mij heen is gegaan, zie ik als bewijs van een geslaagde vakantie.) Lees verder
Meerdere media schreven over radiomaker Mischa Blok die slachtoffer werd van een ‘boekbekogeling’
Twee tieners in zwarte hoodies op een fatbike die een voorbijfietsende journalist in de Utrechtse Cremerstraat mishandelen met het verzamelde werk van Charles Bukowski. Als je het als romanschrijver bedenkt, zegt je redacteur dat het een en ander er te dik bovenop ligt, maar in de werkelijkheid gebeuren zulke ongeloofwaardige aanslagen dus wel, met gekneusde ribben tot gevolg. Lees verder
Kappen met die silvicide
Sinds ik in Nijmegen studeerde en Over de waarde van kulturen las, ben ik liefhebber van de boeken van antropoloog en filosoof Ton Lemaire. Die liefde nam een vlucht toen ik de Nederlandse stad verliet en op het buitenlandse platteland ging wonen, net als Lemaire in 1990 deed. Lees verder
De naam ‘schram’ voor een gecastreerde big is een wat vileine pars pro toto
Als je er aardigheid in hebt je woordenschat uit te breiden, dan loont het om eens van hobby te wisselen. Zo is mijn kennis van het jargon van de varkenshouderij toegenomen sinds wij hobbyvarkens hebben. Lees verder
Verkuttificatie lijkt een bruikbaar woord voor alles wat aftakelt
‘Verkuttificatie van het internet’ – die YouTube-aanbeveling sprak mij aan, dat woord kende ik niet. Het was een video van Tegenlicht, ‘Waarom techplatforms opzettelijk steeds slechter werken’, naar aanleiding van Enshittification, een non-fictieboek van de Canadese journalist Cory Doctorow. Lees verder
Geen gek idee om AI links te laten liggen en te vertrouwen op ‘natuurlijke intelligentie’
Dinsdag beluisterde ik een oude aflevering van de podcast Voedselbossen van Louis De Jaeger. Hij praat daarin met Leen Gorissen, bioloog en stadsecoloog, onder meer over het hitte-eilandeffect, het verschijnsel dat het binnen steden warmer is dan erbuiten, door bebouwing, bestrating en een tekort aan bomen. Onder een boom kan het zomaar 5 graden koeler zijn, zegt ze. ‘Zou het niet tof zijn als je de positieve effecten van een bos kunt hebben in een stad?’ Lees verder
Keelslijm na het eten van een Big Mac: de vleesrochel
Laatst at ik bij een fastfoodrestaurant een hamburgermenu. Na het eten vormde zich een dik slijm in mijn keel, dat ik kuchend naar de mond schraapte en met wat drinken wegspoelde. Niet veel later at ik een Turks vleesgerecht in een opgerolde pannenkoek, en ook toen vormde zich keelslijm, en ik hoestte als een verstokte roker. Lees verder
Het kip-en-eiprobleem laat zich met kipheelei gemakkelijk oplossen
Terwijl de familie aan de vla gaat, serveer ik mezelf een portie advocaat. Op het label van het flesje staat een knipogende boer (m) met pet en das. ‘Drank van eieren met alcohol, naturel, romig, 20 cl, 6 procent. Ambachtelijk bereid. Ingrediënten: kipheelei, inmaakbrandewijn, suiker, echte vanille.’ Lees verder
Het gif van de ironie: als je alles altijd op de hak neemt, verlies je dan het vermogen om oprecht te zijn?
In een tekst van Jan van Tienen (van heemkunde.substack.com, en de rubriek ‘Lopend onderzoek’ in de Volkskrant) over semi-ironisch gebruik van de dubbelepunt (‘Het was: zomer’), las ik de term ‘ironievergiftiging’. Van Tienen verwijst naar de youtuber Jreg, die het verschijnsel zo uitlegt: als je te vaak ironisch reageert, verlies je het vermogen oprecht te zijn. Met ironie kun je pijnlijke gevoelens op afstand houden, maar doe je dat te vaak, dan raak je ook van de goede dingen en van jezelf verwijderd. Lees verder
Koeien, sloten en trekkers – de omgeving had zelf een natuurtekortsyndroom
Sinds ik vanuit de stad naar het land ben verhuisd, ervaar ik veel meer ‘natuur’. Via een app leer ik de namen van planten en bomen kennen, en zodra ik die ken – zurkel, ringelwikke, eik – zie ik de planten scherper en met meer waardering. Ik ben bijvoorbeeld minder geneigd ze als ‘onkruid’ uit de tuin weg te snoeien. Lees verder
Nu hij wist dat ciao ‘ik ben je slaaf’ betekende, zei mijn vriend dat niet meer
In mijn studiejaren was ik klant bij een tamelijk chique opticien, niet omdat ik me te goed voelde voor de Pearle of de Hans Anders, maar omdat deze luxe brillenzaak zich op kruipafstand van mijn studentenhuis bevond. Gemak stond hoog in het vaandel, en de stufi moest toch ergens aan worden uitgegeven. Lees verder
Er zweefde een wortel, nadat we met ‘gevoelssneeuw’ een sneeuwpop hadden gemaakt
Twee weken terug zei mijn zwager ’s morgens: ‘Het wordt koud. We krijgen een gevoelspaksneeuw. Dat schrijft het KNMI.’ Ik stelde me voor hoe er onzichtbare sneeuwvlokken in mijn kraag zouden vallen. Mijn nichtjes zouden met niet waar te nemen sneeuwballen gooien en in de tuin zag ik een wortel, knopen en een sjaal zweven, daar waar we voor ons gevoel een sneeuwpop hadden gemaakt. Lees verder
Liever een blauwe maandag dan een blue monday
Komende maandag is zogenaamd de somberste dag van 2025, niet omdat Trump wordt geïnaugureerd, maar omdat het blue monday zou zijn, ‘deprimaandag’. Deze onzin is in 2005 de wereld in geholpen om consumenten te verleiden begin januari alvast een zomervakantie te boeken. De mythe werd snel ontmaskerd, maar blue monday bleef een begrip dat jaarlijks – vaak kritiekloos – nagalmt. Lees verder
Van fokstations en proefboerderijen tot headstarting en grutto-pleasende maatregelen
Staatssecretaris Jean Rummenie (Visserij en Natuur, BBB) zei deze week, ‘out of the box’, te onderzoeken of het zin heeft fokboerderijen voor grutto’s op te richten om de nationale vogel voor uitsterven te behoeden. Nederland is het belangrijkste leefgebied van de grutto, die zijn naam dankt aan zijn baltsroep, maar door de intensieve landbouw verdwijnt de steltloper als sneeuw (voor de zon, maar sneeuw is op zich al een zeldzaamheid geworden). Lees verder
Hooi opladen blijk je met een gaffel te doen
Een paar weken geleden hadden onze buren ons een berg hooi aangeboden om onze paarden in alimentair opzicht de winter door te helpen. We moesten het wel zelf komen opladen. Toen ik daarover voor mijn blog over het plattelandsleven in Galicië een bericht schreef, en vermeldde dat ik was vergeten een hooivork mee te nemen, kwam ik er terloops achter dat zo’n ding geen ‘riek’ heet, maar ‘gaffel’ (een riek is een mestvork, aldus Van Dale). Lees verder
De cuckstoelmeme kon op veel bijval rekenen
‘Ben je bekend met de thans rondgaande cuckstoelmeme?’, appte een vriend me laatst. Hij voegde een link toe naar een post op X van ene ‘jantje’ (@racekak), een foto van een vrijstaande blauwe stoel in een NS-trein, met als bijschrift: ‘Yess de cuckstoel is nog vrij.’ Lees verder