Interview bij De Nieuws BV

Op 21 juli was ik ruim 8 minuten op nationale radio en televisie om te vertellen over mijn recent gestopte Volkskrant-rubriek Opgedragen, afgedankt. Voor die rubriek zocht ik stad en land af naar opdrachten in afgedankte boeken. Wekelijks stond er eentje in de krant. Je kunt het gezellige en diepgaande interview van De Nieuws BV terugkijken via deze link.

Met Sien Vanmaele achter het fornuis eten wij ons een weg uit de klimaatcrisis

Kan de planeet gered worden vanuit de keuken? Sinds begin 2020 zoekt de Belgische actrice en theatermaker Sien Vanmaele het antwoord op deze vraag. Ze is op het eiland om deel te nemen aan het Lab, waarin vijftien kunstenaars vanuit verschillende disciplines hun werk en onderzoeksvragen aan de groep presenteren en van elkaar leren. Voor de bijna complete redactie van de Oerol-krant gaf ze een demonstratie van haar kunsten vanuit Kookstudio Flang in de Pan, in Hoorn. Lees verder

Radio Sancha probeert het uitsterven van de mensheid wel een beetje fun te houden

Weet je het nog, twee jaar geleden op de Westerkeyn? Daar stond een klein houten huisje waarin grootse dingen gebeurden. The Magnavem Project heette het. Noortje Sanders en Camille Paycha — a.k.a. Radio Sancha — ontwierpen samen met bezoekers diverse ‘vogels van de toekomst’ die na het uitsterven van de mensheid vrolijk fladderend zouden voortbestaan. Zoals de krantkanarie: een vredelievende einzelgänger die dagelijks 111 eieren legt en bang is voor mensen die zijn eieren willen eten. Of de tijgermorrel: een bruin-zwarte loopvogel met lange snavel en vele tepels. Lees verder

32 knopen hard gaan met Elten Kiene

Het sop dat wij kozen was ruim, afgelopen donderdagavond. Samen met Lab-deelnemer Elten Kiene zetten drie dagkrantredacteuren voet aan het SAR-schip Arie Visser van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM). SAR staat normaliter voor ‘Search And Rescue’, maar stond nu even voor ‘Spokenword Artist Recording’. Voor de draaiende camera van videograaf Jonathan droeg Kiene een tekst voor, terwijl het zoute water hem om de oren spatte. Lees verder

Bach of bèèèèg? vraagt celliste Amber Docters van Leeuwen zich af

Celliste Amber Docters van Leeuwen is op het eiland om zich aan te sluiten bij het Lab, een groep van zo’n vijftien kunstenaars die samen de verhouding tussen kunst en het landschap tegen het licht houden. Docters van Leeuwen heeft als onderzoeksvraag wat het verschil is tussen schapen en Bach, of meer in het algemeen: wat maakt kunst tot kunst, en hoe verhoudt zich dat tot de omgeving, in dit geval het gemekker van vele geoormerkte ooien? We spraken haar in de stal van biologische schapenboerderij De Zeekraal in Oosterend, waar ze voor enkele aanwezige mensen en tientallen blatende schapen een miniconcert gaf. Lees verder

Bart van de Woestijne stond er niet eerder zo open in

Bart van de Woestijne, winnaar van de Joop Mulder Plak in 2018, kennen we van In Order Of Disappearance. Dat was een wandeling met koptelefoon in de bossen bij Formerum, die het Oerol-publiek in 2019 letterlijk en figuurlijk een spiegel voorhield. De voorstelling zou in reprise gaan in 2020 en opnieuw in 2021, maar beide keren werden afgelast vanwege de pandemie. Van de Woestijne is nu op het eiland als deelnemer aan het Lab, waarin een makers met elkaar ervaringen uitwisselen en onderzoeken hoe het landschap zich verhoudt tot de kunst. “Onderliggend thema bij alle vragen die ik deze week stel is hoe je het landschap kunt gebruiken: als katalysator, als spiegel, als hoofdrolspeler.” Lees verder

Zwermers laten je met nieuwe ogen naar je eigen kledingkast kijken

“Mode is slechts een vorm van lelijkheid die zo absoluut ondraaglijk is dat we haar elk half jaar moeten vervangen door een andere”, schreef Oscar Wilde in zijn The Philosophy of Dress. Vanwege de pandemie is dat er het afgelopen jaar bij veel mensen bij ingeschoten, want in een wereld waarin thuiswerken, internetwinkelen en theaterstreamen de standaard zijn geworden kom je met een pyjama, wat joggingspakken en een enkel net overhemd of bloesje voor die belangrijke zoommeeting heel aardig de dag door. Het onvermijdelijke gevolg: de garderobe is bij velen van jullie al enkele semesters niet meer geüpdatet. We vroegen aan Paul van de Waterlaat en Inez Wolters van Zwermers, die al enkele jaren onderzoek doen naar hoe kleren de man of vrouw maken, om advies over hoe je zonder een bezoek aan de Primark je garderobe een nieuwe impuls kan geven. Lees verder

Een interview met Jasper van Luijk van SHIFFT

Al voor we geboren zijn en tot na onze dood worden wij gedragen door anderen. Tussendoor dragen wij ons lichaam, onze herinneringen, ons verdriet en de mensen om ons heen. Voor Jasper van Luijk van cross-disciplinair dansgezelschap SHIFFT uit Utrecht was ‘dragen’ het uitgangspunt voor Pounds Lighter. Als artists in residence ronden zij het project komende week af hier op Terschelling. Van Luijk vertelde ons over het project, en ook had hij een tip voor de mensen thuis: een oefening in dragen, om het lichaam wat rust te gunnen na vele uren op het Imaginaire Eiland. Lees verder

Radio Oerol streelt je trommelvliezen met echte, onvervalste Oerol-vibes

We spraken presentatrice Gian van Grunsven over het edele vak van het radiomaken, over het beroeren van trommelvliezen met intieme vocale en muzikale vibes en over de mogelijkheden voor u, de lieve luisteraar thuis, om zelf actief aan de show deel te nemen. “Ook wanneer je in de stad bent en Radio Oerol luistert, zul je het onkruid tussen de tegels of dat ene plantje op het balkon met andere ogen aanschouwen, en er een stukje Oerol-gevoel uit halen.” Lees verder

Kuitknuffelen, banktasten, maar vooral dansen

Wanneer heb je voor het laatst iemand ter begroeting de hand geschud, zacht liefkozend vastgepakt of een zoen op de wang gedrukt? Na anderhalf jaar isolement en anderhalvemetersamenleving zijn de meeste mensen het fysieke contact een beetje ontwend. We vroegen choreograaf en danser Josephine van Rheenen van De Dansers om advies. “Ik heb een grote drang om mensen uit die angst en ongemakkelijkheid te halen.” Lees verder

Ritzah Statia doorbreekt de stilte met keiharde hiphop

Praten over je gevoelens, over seksualiteit, over politiek — dat was in het Afro-Caribische gezin waar Ritzah Statia opgroeide niet aan de orde van de dag. Daardoor kreeg ze later moeite om zich uit te spreken over waar ze voor staat, dat had ze nooit geleerd. Met Kibra Silensio doorbreekt ze de stilte. “Door de stilte te doorbreken, bevrijd je jezelf.” Lees verder

‘Bulletproof’ laat zien dat vuurwapens en onderwijs slecht samengaan

Bij ons op de Buurtschool in Noordeloos hadden we zo’n tweemaal jaars een brandoefening. Schoolhoofd Schrijver kondigde die exercitie ruim van tevoren aan, geflankeerd door het hoofd van de vrijwillige brandweer. In ons dorpje zaten de school en de kazerne in dezelfde straat; bij brand hadden ze onze lessenaars vanuit de kazerne kunnen natspuiten. ‘Als de bel drie keer luidt’, legde meester Schrijver uit, ‘sta dan op van je schoolbank, laat je spullen liggen en volg de meester of juffrouw twee-aan-twee naar de dichtstbijzijnde nooduitgang.’ Lees verder

Opgedragen, afgedankt

Sinds de zomer van 2019 lever ik wekelijks een bijdrage aan het boekenkatern van de Volkskrant. De rubriek (een foto met tekstje) heet ‘Opgedragen, afgedankt’ en staat elk weekend linksboven op de achterpagina van dat katern. De foto toont een opdracht (een boodschap van gever aan ontvanger) in een of ander boek, door mij gevonden in een kringloopwinkel of weggeefboekenkast. Bij de foto staat een kort doch meeslepend commentaar van mijn hand. Op de gelijknamige instagrampagina verzamel ik inzendingen van lezers en alle vondsten die de krant niet halen. Mocht je eens iets moois vinden in een afgedankt boek, mail dat dan naar opgedragen.afgedankt[at]gmail.com.

Twee kwestieuze stellingen

Afgelopen zaterdag las ik behalve het mooie woord ‘kwestieus’ ook twee kwestieuze stellingen in het commentaar van Martin Sommer op het Wilders-proces. Ten eerste vergelijkt Sommer de groepsbelediging van Marokkanen door Wilders met die van babyboomers: ‘Er is inmiddels in heel wat toonaarden om “minder babyboomers” geroepen. Die uitspraak is beledigend, maar niemand zal het in zijn hoofd halen om aangifte te doen.’ Ten tweede beweert Sommer dat democratie niet kan ‘zonder vrije meningsuiting, en vrije meningsuiting kan niet zonder kwetsen.’ Lees verder

Filmfestival van goden en mensen vooral menselijk

Oscar Keyser heeft sinds zijn aantreden als programmeur bij Studio/K al zoveel bijzondere filmavonden georganiseerd, vaak samen met zijn vader Gawie (filmcriticus bij De Groene Amsterdammer), dat de ‘K’ achter Studio inmiddels ook een beetje staat voor Keyser. Afgelopen maart zag ik er Mad Max: Fury Road in ‘chrome’, waarmee niet de browser, maar een indringende, zilveren kleurstelling werd bedoeld. Ook herinner ik me een verkleurde 35mm-kopie van Easy Rider, eind mei 2018 afgespeeld op een projector die Keyser jr. bij Rialto van zolder had mogen slepen. Nerveus doch charmant hield Oscar een introductiepraatje, en als het beeld tijdens de film weer eens op zwart sprong, praatte zijn vader de tijd vol, het publiek er steeds weer op wijzend dat ze getuige waren een zeer, zeer bijzondere gebeurtenis. Dat was ook zo. Lees verder

Dubbele regenboog op verder neerslachtige dag

‘Er is geen dieper, mysterieuzer en zorgwekkender mysterie dan het mysterie van ons bestaan.’ Die quote staat op de muur tegenover de ingang van de Tarkovski-tentoonstelling in Eye. Andrej Tarkovski (1932-1986) mag dan een heilige van de cinema zijn, ik denk dat er een dieper mysterie is: dat van ons bewustzijn, en dus van ons lijden. Dat we bestaan is een godswonder, maar waarom moeten we daarnaast doordrongen zijn van de zinloosheid en absurditeit ervan? Elke dag hijsen we ons uit bed om dingen te doen waar we niet zo veel zin in hebben, zoals door de regen fietsen, terwijl ons lichaam protesteert en de tijd ons door de vingers glipt. Waarom? Lees verder

Time flies like an arrow, fruit flies like a banana

Van 22 augustus tot 2 september 2019 verbleef ik bij The Foundry in Noord-Spanje, om deel te nemen aan een workshop en om een trouwfeest te vieren. The Foundry is op een landgoed waar ooit een ijzersmederij was. De gebouwen op het landgoed worden gerenoveerd door vrijwilligers en een aantal betaalde krachten, om plaats te maken voor filosofische workshops, kunstresidenties en simpelweg voor het samenzijn van mensen buiten de kaders van het kapitalisme, voor zover dat mogelijk is. Voor Literaturwissenschaft in Berlin schreef ik een kort verslag over mijn verblijf. Lees verder

De woestijn van de realiteit

Drie aanleidingen had ik om afgelopen week Welcome To The Desert of the Real (2002) van Slavoj Zizek te herlezen. Ik was elf dagen op The Foundry geweest, een vrijplaats in Galicië waar je als intellectueel of kunstenaar welkom bent om te werken, te praten, te eten, te drinken, te dansen en te slapen buiten de kaders van ‘de markt’ en van wat tegenwoordig voor ‘de universiteit’ doorgaat. Ik was er om de boel te verkennen, om deel te nemen aan een filosofische workshop over metaforen en analogieën en om een anarchistisch trouwfeest bij te wonen. Van alle gesprekken met slimme mensen had ik behoefte gekregen moeilijke boeken te lezen. Dat was één. Lees verder

Enkele vragen aan schrijver Erik Schumacher

Erik Schumacher (1983) groeide op in een autoloos gezin met de verwarming steevast op achttien graden, schrijft hij in zijn boekje De koe knikte ja – Pleidooi voor veganisme. Ontzag voor de natuur werd hem met de paplepel ingegoten, maar toch stond er bij hem thuis driemaal daags vlees op tafel en zag hij zichzelf lang als ‘een echte vleeseter’. Als student ging hij steeds diervriendelijker eten, wat hem twee jaar geleden via wat omwegen bij het veganisme bracht. Zijn pamflet van 91 pagina’s verscheen bij uitgeverij Querido en leest lekker weg. Hij vertelt in dit interview onder meer wat zijn oma ervan vindt dat hij veganist is, dat zijn kat vreemdgaat en wat zijn favoriete dierenfilmpje op internet is. Lees verder

Korte films in Cavia

Het is even zoeken naar Filmhuis Cavia, zeker als je in Amsterdam-Oost woont en niet zo bekend bent in West. Aangekomen bij het Westerpark kijk ik op mijn kaart: hier oversteken, dan de kade volgen. Het is een benauwde zomeravond en ik heb kilometers tegen de westerwind in getrapt, het zweet staat op mijn rug. In de Staatsliedenbuurt is het stil. De mensen kijken naar Zomergasten of ze staan nog op Lowlands, maar niet ik. Ik ga naar een speciale zomeravondvoorstelling in het meest rafelige filmhuis van Amsterdam. Lees verder

Tien vragen aan schrijver Roanne van Voorst

Roanne van Voorst (1983), antropoloog en schrijver, neemt in haar nieuwe boek Ooit aten we dieren een bijzonder perspectief in. Vanuit de nabije toekomst, waarin de ‘eiwitrevolutie’ voltooid is en vleeseten taboe is geworden, blikt ze terug op onze omgang met dieren in het heden. Haar non-fictieboek staat bol van interessante verhalen en feiten over veganisme, landbouw en dierenwelzijn, en haar mening is duidelijk: de toekomst is vleesloos. Twee korte fictieverhalen, als intermezzo’s gepresenteerd, laten zien hoe mensen in een utopische toekomst zullen eten en terugkijken op de vleesindustrie. We stelden deze antropoloog van de toekomst tien vragen over dierenwelzijn, leven als veganist en haar liefde voor dieren, onder wie haar hond Jax. Lees verder

Een praatje met Walter en Sally van restaurant Yerba

Creatief koken met zo veel mogelijk planten en zo min mogelijk dieren – dat doet chef-kok Walter Marskamp bij restaurant Yerba in Amsterdam. Het is daarmee het hoogste scorende niet-vegan restaurant van de Dierenwelzijnscheck. In februari 2018 openden Marskamp en zijn vrouw Sally Mitchell de deuren van hun eigen restaurant aan de Ruysdaelstraat in Zuid. “Ons eerste kindje,” noemt Sally het restaurant, met haar zoontje Ziggy op schoot. Lees verder

Het verlies van de aarde

Ik las Het verlies van de aarde: een recente geschiedenis van Nathaniel Rich. Alles wat we nu weten over klimaatverandering wisten we al in 1979, schrijft hij, maar door tegenwerking vanuit de industrie en kortetermijndenken van de politiek ondernemen we nog amper actie. Een teleurstellende geschiedenis, maar we moeten niet bij de pakken neerzitten. Eerlijkheid over klimaatverandering is geboden, schrijft hij, en klimaatontkenners noemt hij schurken. En er zijn oplossingen voorhanden, dus de schouders eronder, niets doen is geen optie en zal het vertrouwen in de politiek nog verder doen afnemen. ‘Het onvermogen tot handelen erodeert ons vertrouwen in menselijke broederschap net zozeer als het onze gletsjers aantast.’ Lees verder

Film kijken als daad van verzet

Op zondagochtend naar het filmtheater om een Italiaanse klassieker uit 1976 te zien is een daad van verzet. Verzet tegen het comfort van je eigen bed, verzet tegen een langdurig ontbijt, verzet tegen de kater, verzet tegen Netflix en de rest van de consumptiemaatschappij. Zo voelt het tenminste, als ik op zondag 7 juli om kwart over elf ‘s morgens tamelijk brak bij het Louis Hartlooper Complex arriveer, na anderhalf uur reizen per fiets, metro en trein, voor Novecento.  Lees verder

Volgens Roanne van Voorst is de toekomst vleesloos

Nu we steeds meer doordrongen raken van de klimaatramp die boven onze hoofden hangt, verruilen meer en meer mensen dierlijke producten voor plantaardige. De vlees- en de zuivelindustrie leveren niet alleen een enorme bijdrage aan de opwarming van de aarde, onder meer door de methaanscheten van koeien, maar het massaal fokken, transporteren en slachten van dieren is ook nog eens hartstikke dieronvriendelijk. En als je net zo goed plantaardig kunt eten — denk aan de Beyond Burger, hummus, maar ook aan ouderwetse groenten en vele nieuwe vegan eettentjes — waarom zou je dat dan laten, behalve omdat vlees ‘zo lekker’ is? Lees verder

Interview met Frans de Waal

Samen met directeur Hans Baaij van de stichtingen Varkens in Nood en Dier&Recht en met vriend en filmmaker Eelke Verboom van PONY-film maakte ik onderstaand video-interview met de wereldberoemde bioloog Frans de Waal, naar aanleiding van zijn nieuwe boek Mama’s laatste omhelzing: over emoties bij dieren en wat ze ons zeggen over onszelf. Een prachtig boek, ik raad je aan het te lezen. Lees verder

Roadmovie in hartje Europa

Het kale appartement van haar neef, een overdekt winkelcentrum vol rokers, een station waar je aan de balie geen informatie kunt krijgen — hoofdpersoon Alma komt in Take Me Somewhere Nice op veel plekken, maar nergens is het echtnice. Ze woont van kinds af aan met haar Bosnische moeder in Nederland. Haar vader hield het hier niet uit en keerde terug. Nu ligt Alma’s vader in een Bosnisch ziekenhuis en reist ze naar hem toe. Haar neef en een vriend begeleiden Alma, wat een bitterzoete roadmovie oplevert. Lees verder

Varkens zijn geen grondstof

“Miljoenen geruimde varkens leiden tot hogere vleesprijs”, kopte de NOS op 25 april online. “Afrikaans virus drijft prijzen varkensvlees op”, kopte NRC Handelsblad. “Het plakje boterhamworst, ontbijtspek in de supermarkt of de babi pangang bij de Chinees gaat fors in prijs stijgen”, schreef De Telegraaf. Lees verder

Fotografische ode aan kleinste musea van ons land

Nederland telt ruim 1600 musea. Daarvan ken je waarschijnlijk vooral grote namen zoals het Rijksmuseum of het Mauritshuis. Maar los van die officiële instellingen zijn er ook heel veel miniscule musea, vaak thuis bij mensen die met zorg en liefde hun verzamelingen tonen aan het publiek. Zulke minimusea verdienen meer aandacht, vindt fotograaf Maartje ter Horst. In 2018 doorkruiste zij het land op zoek naar kleine musea, om het fotoboek Ode aan de kleinste musea van Nederland (en de mensen die ze mogelijk maken) te maken. Lees verder

Aantekeningen bij ‘Notes on Synchrony (experiment)’

Gekwetter van vogels, galmende klanken, wierook. Twee mannen dansen blootsvoets om elkaar heen. Gestreken smoelen, baarden, dichte ogen, trainingsbroeken. Ze dragen rode badmutsen met elektroden. Oranje kabels verbinden hen met een computer. Een aangesloten beeldscherm toont een golfpatroon. Ze bewegen synchroon: tegelijkertijd, samen op één moment, maar niet identiek. Notes on Synchrony heet de voorstelling, een experiment van dansers en neurowetenschappers van de Rijksuniversiteit Groningen, in de schouwburg in Rotterdam.  Lees verder

Waarom keren mensen terug naar een stad die totaal verwoest is door oorlog?

De Iraakse stad Mosoel ken je waarschijnlijk uit het nieuws. Mosoel is oorlog, Mosoel is ISIS, Mosoel is foute boel. Maar wat je vergeet als je verhalen vooral via je telefoonscherm binnenkrijgt, is dat Mosoel een echte stad is met echte mensen, die niet veel verschillen van mensen die je kent. Ze hebben ouders, ze hebben kinderen, ze hebben vrienden, werk en dromen. Ze hebben alleen geen huis meer, want Mosoel is totaal aan gort geschoten. Waarom zouden vluchtelingen daarnaar terugkeren, en niet niet elders opnieuw beginnen? Die vraag was het beginpunt van Stad van twee lentes, een nieuwe documentaire van de Nederlandse makers Frederick Mansell en Laurens Samsom. Lees verder

Het systeem: relaas van een voetbalscheidsrechter

In de eerste helft van 2018 schreef ik als leerling aan de Schrijversvakschool een verhaal over de jonge voetbalscheidsrechter Cas Sanders, zich afspelend in het jaar 2039. Sanders ligt in de clinch met de voetbalbond, omdat deze een nieuw ‘systeem’ gaat invoeren om het betaald voetbal aantrekkelijker te maken om naar te kijken. Lees hieronder, na een citaat van de legendarische Collina en een pompeus wetenschappelijk voorwoord, het relaas van de door mij verzonnen scheidsrechter Cas Sanders. Lees verder

Over twee dansvoorstellingen

Hoe verhoud ik mij tot het fenomeen dans? Op mijn vijftiende heb ik met twee vrienden op stijldansles gezeten. De quickstep, de wals, de tango, dat werk. De redenen ben ik vergeten, net als de pasjes en de naam van mijn partner. Ze was een jaar ouder, had halflang bruin haar. Ik was verliefd, maar heb het haar nooit durven zeggen, zoals ik in die tijd vaker heimelijk verliefd was. Het zeggen stond gelijk aan afgewezen worden, daar begon ik niet meer aan. Lees verder

Een skatefilm die gaat over meer dan skaten

Vanaf deze week draait Minding The Gap in Nederlandse bioscopen, een Amerikaanse documentaire van de dertigjarige Bing Liu die eerder al op IDFA te zien was. Wat begint als een dromerige skateboardfilm, met skaten als ultiem symbool van vrijheid, verandert al snel in een akelig coming-of-age-verhaal over Bing en zijn vrienden Zack en Keire. Alle drie komen ze uit de verpauperde industriestad Rockford in de staat Illinois, alle drie kregen ze als kind klappen van hun vaders en alle drie vonden ze in skateboarden een uitlaatklep. Het is een aangrijpend verhaal over opgroeien in armoede, en een film die me deed terugdenken aan de tijd dat ik zelf skatete en foto’s en filmpjes van mij en mijn skatevrienden online zette. Lees verder

Ricky de Sire wil gewoon erkend worden

Wat speelt zich af achter de peilloos diep zwarte ogen van Eric de Boer, alias Ricky de Sire? Wat wil hij zeggen tegen de wereld, dat hij maar niet in zijn teksten verwoord krijgt? Hoe is hij geworden wie hij nu is? Het zijn vragen die helaas nauwelijks worden beantwoord in De koning van de Nederlandstalige rock & roll, een documentaire van Bastiaan Bosma over de markante Rotterdamse liedjesschrijver Ricky de Sire. Op 30 januari gaat de film in première tijdens IFFR. Lees verder

Een film die met zichzelf speelt

Vier jaar na zijn afstudeerfilm Onno de onwetende, gaat maandag in Rotterdam de film Nocturne van Viktor van der Valk in première, een duistere lowbudgetfilm waar de liefde voor het medium film vanaf spat. Nocturne neemt je mee in het hoofd van Alex, een filmmaker in crisis, die van zijn geldschieter nog één nacht krijgt om zijn diep persoonlijke filmproject af te ronden. Maar Alex (gespeeld door Viktors broer Vincent) is in de war: zijn vriendin is vertrokken, zijn moeder ziek, hij twijfelt aan alles. Gaat het hem lukken?  Lees verder

In Siberië op zoek naar mammoet-DNA

In het noorden van Siberië liggen desolate eilanden waar 4000 jaar geleden de laatste mammoeten stierven. Door het smelten van de permafrost komen steeds meer slagtanden tevoorschijn, die uit de grond worden gewrikt door 21e-eeuwse goudzoekers. Zo nu en dan zit aan zo’n ivoren krul nog een bevroren karkas vast, soms zo vers dat het bloed er nog uitdruipt. Het DNA in zo’n vleeshomp kan misschien gebruikt worden om de mammoet weer tot leven te wekken, ongeveer zoals in Jurassic Park met de dino’s gebeurde. Hierover gaat de nieuwe documentaire Genesis 2.0, die vanaf nu in bioscopen te zien is.  Lees verder

Veel risico, weinig beloning

sackedEen 22-jarige Amsterdamse Uber-chauffeur stond vorige week voor de rechter omdat hij in maart 2017 een jonge vrouw doodreed. Hij was vermoeid rondjes aan het rijden op zoek naar een nieuwe rit, negeerde een doorgetrokken streep om een bus in te halen en schepte de jonge juf. Uber wijst alle verantwoordelijkheid van de hand. Uber-chauffeurs bestaan niet, zegt het bedrijf, er bestaan alleen zelfstandige chauffeurs die gebruikmaken van de app. De verantwoordelijkheid voor de veiligheid ligt bij de chauffeurs. Lees verder

Westerman zoekt naar oorsprong van de mens

wijdemens_westermanDe Homo sapiens is een diersoort met een uitzonderlijk groot brein: 1200 tot 1400 kubieke centimeters, wat neerkomt op 2 tot 3 procent van het totale lichaamsgewicht. Een groot deel van zijn 300.000 jaar lange geschiedenis had de soort daar weinig aan: zo’n brein kost een hoop energie en je begint er weinig mee als je een hongerige tijger tegen het lijf loopt. Maar toen kwam het vuur, de taal, de boterham. Inmiddels leven we in een wereld met waterstofbommen en zorgrobots, waarin het voortbestaan van Sapiens – ondanks zijn goede bedoelingen – in gevaar wordt gebracht door Sapiens zelf. Maar wie is die mens? Lees verder

Las Herederas subtiel en ontroerend

lasherederasChela en Chiquita zijn een stel van rond de 65. Ze zijn ‘oud geld’, maar dat is blijkbaar op, want hun inboedel staat te koop: een complete set van 48 bergkristallen glazen, een staande klok, de antieke tafel, de Mercedes. De oorzaak is onduidelijk, maar er is wel gefraudeerd, waarvoor de extraverte Chiquita een maandje moet brommen. De introverte Chela is aan de medicijnen. Ze is somber, prikkelbaar, lusteloos. Na een feestje – Chela rijdt terug, angstig, hortend en stotend; Chiquita heeft gedronken – heeft ze geen zin in seks. Schilderen komt er ook niet van. Echter: de spullen die te koop staan lijken van haar, en niet van haar vriendin. Wat is hier gaande? Lees verder

Studio 54 vereeuwigd in documentaire

studio54In je eentje dingen ondernemen kan best leuk zijn. Alleen naar de film bijvoorbeeld, heerlijk. Het liefst als het niet druk is, bijvoorbeeld een dinsdagmiddag. Solo op reis kun je je heel vrij voelen. Je hoeft met niemand rekening te houden, kan doen wat je wil en je komt vanzelf wel iemand tegen om mee te praten. Alleen naar een themafeest gaan waar je niemand kent, zonder je te verkleden, na een lange werkdag, is een grotere uitdaging, vooral als je iemand bent die van dingen houdt zoals in je eentje naar de bioscoop gaan. Lees verder

Ambitie, rouw en liefde

firstmanTwee jaar na La la land komen Damien Chazelle en Ryan Gosling met een nieuwe film over de offers die mensen maken voor hun ambities. Deze keer geen kleinburgerlijke aspiraties als een beroemd actrice worden of een podiumcafé beginnen. First man gaat over de Amerikaanse droom om de maan te bereiken en weer terug te keren – een reis die overigens al sinds 1902 op het witte doek verbeeld wordt, toen Georges Méliès La voyage dans la lune uitbracht. Maar tomeloze ambitie heeft, net als de maan, een duistere zijde. Door je blind te staren op een punt in de verte verlies je het hier en nu uit het oog. Wat is beter dan ambitie? Liefde, aldus First manLees verder

De gaskamer op het witte doek

sobiborDe nieuwe Russische film Sobibor vertelt het ‘waargebeurde’ verhaal van een groep gevangenen die op 14 oktober 1943 uit het vernietigingskamp Sobibór ontsnapten. Dat is drie dagen na de release van deze film exact 75 jaar geleden, een macaber publicitair haakje. Sobibor is het regiedebuut van acteur Konstantin Khabenskiy, die ook de hoofdrol voor zijn rekening neemt. Hij speelt de Joods-Russische held Alexander ‘Sasja’ Petsjerski, krijgsgevangene en leider van de opstand in het kamp.  Lees verder

De alledaagsheid van seksueel geweld

lafDe hoofdpersoon uit de nieuwe Nederlandse film Light As Feathers is de puberjongen Eryk, en de belangrijkste gebeurtenis in de film is dat hij zijn twee jaar jongere buurmeisje dwingt om seks met hem te hebben. Ze wordt zwanger, Eryk krijgt op z’n flikker van z’n ma en oma, en hij mag zijn buurmeisje niet meer zien.  Lees verder

Oerol-krant

oerolkrantDag afgelopen twee weken verbleef ik op Terschelling om te schrijven voor de Oerol-krant. Ik sprak landschapskunstenaar Theun Mosk over het Antropoceen, acteur Anne Stam over clean worden, schreef over voorstellingen als Pinokkio en Valavond, en interviewde een hele rits interessante eilanders. En nog veel meer. Het resultaat – tien prachtige kranten – kun je hieronder bekijken, of via deze linkLees verder

Geen keus

geen-keusMijn korte verhaal Geen keus is gepubliceerd in Tijdschrift Ei #59, met illustraties van Anika van Loon, die ik niet ken maar die wel mooi kan tekenen. Ik schreef het verhaal in mijn tweede jaar aan de Schrijversvakschool, toen ik les had van Rob van Essen, een goeie schrijver (lees hem!). Je vindt mijn verhaal hier.

23 dansers spelen voetbalwedstrijd na

schoppenVoetbal en toneel hebben best veel met elkaar gemeen. Je kunt naar beide kijken, vanaf de bank of een tribune. Sommige spelers gaan bij het minste tikkie theatraal naar de grond, anderen springen in het publiek of trekken hun shirt uit. Na afloop krijgen ze applaus en soms een paar centen, en het publiek drinkt nog een biertje aan de bar om na te praten over het schouwspel. Lees verder

Freek van Kraaikamp over zijn debuutroman

elitepauperBij ‘hooligans’ moet ik altijd aan See You All van Koudlam denken, een nummer dat ik nogal eens heb opgezet rond vier uur ’s nachts op een of ander huisfeest bij gebrek aan betere ingevingen. De clip blijft fascineren: twee legers van mannen beuken genadeloos op elkaar in, op een parkeerplaats in een Oostblokdorp. Er lijkt iets mannelijks van uit te gaan: zij aan zij als broeders je lichaam inzetten als vechtmachine. Je bent één groep, steunt één club, en één leider is er waarschijnlijk ook. Geen twijfels, geen zwakte. Vooraf is het flink snuiven geblazen en na afloop drink je samen twintig bier. Je voelt je lekker en mannelijk. Dat is ook het universum van Elitepauper, de debuutroman van Freek van Kraaikamp (33), chroniqueur van de rauwste voetbalcultuur. Lees verder

’s Werelds grootste autoriteit op gebied van zandkunst

ZandmanJimi Hendrix zong het al: kastelen van zand worden uiteindelijk door de zee opgeslokt. En geldt dat niet voor alles wat we bouwen? Vanuit het perspectief van het universum zijn wij een druppel op een tektonische plaat. Niets is blijvend, zelfs marmer vergaat uiteindelijk tot stof, en al het andere ook. Dat is een reden om mooie, bijzonder dingen te verzamelen en goed te bewaren, zoals in musea gebeurt. Om dat weer eens bij mensen onder de aandacht te brengen gaat vandaag de Nationale Museumweek 2018 van start, met in Zaltbommel de onthulling van een gouden zandsculptuur gebaseerd op Slot Loevestein. Lees verder

Iedereen kan wat leren over ecologie in de club

mortontimBij Engelse filosofen denk je snel aan keurige heren met heldere verhaaltjes, alledaagse voorbeelden en onderkoelde humor. Timothy Morton (Londen, 1968) is totaal anders. Hij is meer het type dat je op zondagochtend tegen het lijf loopt in de Berghain, en dan nog scherp genoeg is voor een vertoog over Interstellar, Heidegger en Coca-Cola. In zijn boeken over ecologie legt hij onnavolgbare verbanden tussen wetenschap, kunst en filosofie. Maar de boodschap die hij overbrengt blijft altijd helder: de ramp is al geschied, het is tijd om ons te verzoenen met de biosfeer. De mens is namelijk de biosfeer. Lees verder

Soundtrack van de eindtijd

mortonFilosoof, hoogleraar, man met duistere gedachten – dat is Timothy Morton (49), schrijver van Duistere ecologie en Ecologisch wezen, beide net vertaald naar het Nederlands. The Guardian noemde hem een klein jaar terug de filosoof-profeet van het Antropoceen, een blurb die nu uiteraard op al zijn boeken prijkt. Hij heeft een hoop noten op zijn zang over ecologie, maar waar hij ook veel over vertellen kan is muziek, en daar heb ik het laatst met hem over gehad.  Lees verder

Selle royal

selleroyalHet is twee voor half zeven als Rudi wakker wordt van het langzaam in kracht toenemende licht en geluid van zijn Philips-wekkerradio. Hij snuit zijn neus, luistert naar het nieuws op Radio 4 en loopt na het weerbericht op zijn pantoffels naar beneden om de verwarming en de waterkoker aan te zetten. Onder de douche spoelt hij zijn aanzienlijke neus met zout water.  Lees verder

Geen keus

geenkeusZie de jongen. Hij schuifelt op zijn Spiderman-sokken de trap af. Hij heeft de voorkant van zijn trui omgeslagen tot een soort buidel, en draagt zo zestien grote knikkers en een doos damstenen naar beneden. De rand van zijn trui houdt hij met twee handen vast, waardoor hij een beetje voorover moet hellen om zijn voeten te zien en geen hand meer vrij heeft om de trapleuning vast te kunnen houden. Stapje voor stapje daalt hij af. Lees verder

Een mooie dag voor snoek

hanswileensnoekHans wil een snoek vangen. Hij droomt er vaak over, zo’n drie ochtenden per week schrikt hij wakker uit een woelige snoekdroom, en wanneer zijn vriendin hem ’s morgens vraagt wat hij die nacht gedroomd heeft, voordat ze hem vraagt wat hij die dag gaat doen, antwoordt hij meestal ‘Dat ik een snoek ving’, want dat is wat hij vaak droomt, en daarna ‘Dat weet ik nog niet’, want hij doet niet zo veel. Vandaag vallen zijn antwoorden bijna perfect samen, want vandaag gaat Hans proberen, na enige aansporing van zijn vriendin, om zijn droom om een snoek te vangen te verwezenlijken.  Lees verder

Reizen zonder geld

mundoOp 7 december 2017 ontvang ik een mailtje van ene Mundo. Hij heeft “met plezier en herkenning” mijn interview met Raoul Martinez gelezen en schrijft dat hij een verhaal te vertellen heeft: tien maanden lang leefde hij zonder geld, omdat geld voor hem een blok aan zijn been was. Zijn inzichten komen in een boekje te staan, Geld gaat nooit over geld. “Mijn ontdekkingstocht naar het besef dat geld nooit over geld gaat,” schrijft hij.  Lees verder

Van Enckevort is niet bang voor rood, geel en blauw

theendoffearIn mijn geboortejaar 1986 sneed een Amsterdammer met een stanleymes een paar flinke japen in een schilderij van Barnett Newman. Zijn schilderij Who’s Afraid of Red, Yellow and Blue III was groot en cadmiumrood. Sommige mensen vonden dat overweldigend, alsof ze oog in oog met God zelf stonden, terwijl anderen het maar niks vonden en boze brieven stuurden naar het Stedelijk. Het doek kapotsnijden ging ver – al kun je beter schilderijen kapotsnijden dan mensen. En nu hebben we het er tenminste nog eens over, toont The End of Fear, een documentaire van Barbara Visser. Lees verder

Nadine Strauss onderzocht relatie nieuws en aandelen

nieuws_aandelenIn november 2017 verspreidde persbureau Bloomberg het bericht dat het helemaal niet goed ging met het Franse bouwbedrijf Vinci. De financieel directeur zou ontslagen zijn, de boekhouding was niet op orde en er was een verlies van 3,5 miljard euro. Binnen 9 minuten daalde de koers met 23 procent. Er was alleen één dingetje: het was nepnieuws, het persbericht was een hoax. Bloomberg rectificeerde, het aandeel herstelde zich, en intussen waren een paar mensen steenrijk geworden.  Lees verder

‘Mesteren’ is een vreemde ode aan de patriarchale kunstenaar

mesterenAls het de bedoeling was dat ik als kijker een hekel zou krijgen aan de hoofdpersoon van de nieuwe Deense film Mesteren, dan is dat gelukt. Simon is een succesvolle kunstenaar van rond de 60. Heel de dag loopt hij in zijn flanellen pyjama te knutselen, soms met een foute trui eroverheen, en hij draagt een bril met blauwe glazen. In zijn gigantische atelier aan huis zoemen meer dan tien creatives als werkbijen om hem heen. Zijn beeldschone vrouw ‘Darling’ van 41 doet het zakelijke gedeelte, terwijl Simon ondertussen regelmatig en met haar toestemming copuleert met een nog mooiere vrouw van 25. Het is ten slotte een kunstenaarsmilieu, geen kleinburgerlijk modelgezin.  Lees verder

Liefde wint van gierigheid

allthemoneyZijn de rijken der aarde fundamenteel anders dan de niet-rijken? In de oorspronkelijke trailer van All The Money In The World vertelt tienerjongen John Paul Getty III hoe het is om een telg van de schatrijke familie Getty te zijn. “Wij zien er hetzelfde uit als jij, maar we zijn niet hetzelfde.” Zijn opa is oliemagnaat J. Paul Getty, de rijkste man ooit. “Het is alsof we van een andere planeet komen,” zegt kleinzoon Getty, “waar de zwaartekracht zo sterk is dat zelfs zonlicht buigt. Mensen buigen ook.”
Lees verder

Eline Hesse gaat vaders oliegeld duurzaam investeren

elinehesseEline Hesse (26) kreeg dit jaar van haar gepensioneerde vader best wel veel aandelen cadeau, onder meer van Shell en McDonalds, ter waarde van een klein appartement in Amsterdam. Haar vader verdiende zijn fortuin bij Royal Dutch Shell, maar in tegenstelling tot deze oliegigant streeft dochter Eline naar een wereld zonder apocalyptische klimaatcrisis. Ze gaat haar geld daarom herinvesteren, op een duurzame manier. Over die zoektocht maakt ze de documentaire Petrol Dollars for a Different Engine. De film is nog niet af, ze zamelt eerst extra geld in via een crowdfundingsplatform. Ik sprak Eline Hesse over haar film, haar idealen en haar investeringsplannen. Lees verder

Waarom de onlangs gerestaureerde klassieker ‘Les Uns et Les Autres’ een zalige kerstfilm is

Les_Uns_et_les_AutresMaak muziek, geen oorlog, dat is de boodschap van de recent gerestaureerde film Les Uns et Les Autres van Claude Lelouch uit 1981. Ik zag de film voor het eerst toen ik in 2012 in Nijmegen mijn masterscriptie schreef. Ik studeerde geschiedenis, mijn opleiding ging specifiek over de representatie van het verleden, en ik had het zonderlinge plan opgevat om eens uit te zoeken hoe de filmische representatie van gaskamers sinds de Tweede Wereldoorlog was veranderd, en wat dat mogelijk betekende.  Lees verder

Hallucinante trip door het verhaal van Polaroid

instantdreamsIn de vorige week verschenen documentaire van Willem Baptist zit een bijzonder fragment uit The Long Walk uit 1970, een korte film over het bedrijf Polaroid, waarin polaroid-uitvinder Edwin Land laat zien dat hij over een grote visie beschikte. Dr. Land wandelt mijmerend door een Amerikaanse Polaroid-fabriek in aanbouw en praat over de toekomst van fotografie. “Mijn droom is dat mensen een camera uit hun binnenzak halen, er een foto mee maken en dat die dan direct klaar is,” zegt hij, terwijl hij iets uit zijn binnenzak haalt dat verdomd veel op een iPhone 7 lijkt. “De camera wordt iets dat mensen de hele dag gebruiken, zoals een telefoon. De camera wordt onderdeel van de evoluerende mensheid.”  Lees verder

Kritische film over Pinksterkerk

karstenzondagskinderenOp dinsdag 12 december 2017 komt de VICE-documentaire Zondagskinderen uit, een kritische film over de Pinksterkerk. De Pinksterkerk is een steenrijke protestantse radicale geloofsgemeenschap die in de twintigste eeuw vanuit de VS is overgewaaid naar Nederland. Waar de gereformeerden in zwarte kousen sombere psalmen neuriën, dansen de pinksterspringers op gitaarmuziek. Jezus is geen lijk aan een kruis, maar een knuffelbeer die je daadwerkelijk in je kunt voelen, en waar je dan high van wordt.  Lees verder

Muziek als vorm van verzet

whengodsleepsAls ik in de spiegel kijk zie ik een forse dertiger met een donkere baard en een bril met ronde glazen boven pokdalige wangen. Als ik naar het gezicht van Shahin Najafi kijk, de hoofdpersoon van de IDFA-documentaire When God Sleeps, zie ik een soortgelijk gezicht, vooral als hij aan het begin van de film een akoestisch optreden geeft in Berlijn. Ik herken mezelf in hem en voel empathie voor de Iraanse liedjesschrijver. Verderop in de film kom ik erachter dat hij ook graag roerbakgerechten eet, bier drinkt en oude schrijvers citeert: meer herkenning en empathie.  Lees verder

De beschermheer van het oerwoud

silasLiberia is een warm land in West-Afrika, rijk aan natuurlijke bronnen. Niet alleen diamanten, maar ook grote bomen, beter bekend als ‘het oerwoud’. Veel van dat oerwoud is onder het bewind van oorlogsmisdadiger Charles Taylor gekapt en verkocht aan buitenlandse bedrijven, in ruil voor geld en wapens. Sinds het aantreden van president Ellen Johnson Sirleaf in 2005, die “power 2 da people” en “klaar met corruptie” beloofde, gaat de illegale houtkap gestaag verder. IDFA-documentaire Silas (gemaakt door Anjali Nayar, met als executive producer Leonardo DiCaprio, wat dat ook precies moge betekenen) volgt activistenleider Silas Siakor in zijn noeste strijd om de Liberiaanse overheid en het grootkapitaal ter verantwoording te roepen.  Lees verder

Zuid-Afrikaanse mijnwerkers nog steeds uitgebuit

strikeHet mooie aan film is dat het je in staat stelt om te reizen zonder dat je daarvoor je huis of stad uit moet. Vooral documentaires kunnen je direct inzicht geven in de levens van mensen in andere landen, waar ze het qua welvaart en vrijheid vaak slechter hebben dan wij. Door met hen mee te kijken, kun je daar meer empathie voor opbrengen — wat een goed ding is, want dat kan solidariteit en verandering tot stand brengen. Als je bijvoorbeeld weet dat bepaalde producten het resultaat zijn van uitbuiting, kies je er sneller voor om die dingen niet meer te kopen. Lees verder

Een race naar de bodem

millerscrossingIn de wereld van Miller’s Crossing (1990), de derde film van de broers Coen, draait alles om macht en geld. Een Ier, een Italiaan en een Jood strijden in deze film noir ten tijde van de Amerikaanse drooglegging in de jaren dertig van de vorige eeuw om de winsten uit gokken en drinken, zo’n beetje het enige wat de mensen in de film graag doen. De overheid, belichaamd door de burgemeester en de politiechef, schaart zich achter de partij met de meeste macht. Eerst zitten ze bij de Ier Leo (Albert Finney) aan tafel, later op exact dezelfde wijze bij de Italiaan Johnny Caspar (geinig gespeeld door Jon Polito).  Lees verder

Satirisch meesterwerk over beschaving

thesquareWat is beschaving? Is het een paleiszaal vol geparfumeerde mensen die aan ronde tafels dineren? Is het vijf miljoen euro doneren aan een museum? Is het moderne kunst bewonderen? En wat is het verschil tussen een aap en een mens? Deze vragen staan centraal in The Square, de meesterlijke nieuwe film van Gouden Palm-winnaar Ruben Östlund.  Lees verder

Schuld, sporten en iets maken van je leven

michaelDe welvaart is in deze wereld ongelijk verdeeld. Sommige mensen worden rijk geboren en anderen arm, en dat is een kwestie van geluk of pech hebben. Niemand kiest zijn eigen ouders uit. Je hoort vaak dat je met hard werken een succesvol en rijk mens kunt worden, een mythe die onlosmakelijk met Amerika en het kapitalisme is verbonden. De keerzijde daarvan is het wijdverbreide idee dat armoede ook je eigen schuld is. Had je maar beter je best moeten doen. Lees verder

Eerst als tragedie, dan als klucht: ‘The Designated Victim’ (1971) en ‘Almost Human’ (1974)

milianSidney Lumet vroeg eens aan Akira Kurosawa waarom hij een scène in Ran op een bepaalde manier gekadreerd had. De Japanse cineast antwoordde dat als hij de camera iets naar links had gericht, dat dan de Sony-fabriek in beeld was gekomen, en bij tien centimeter naar rechts was het vliegveld te zien geweest – twee elementen die niet van pas kwamen in zijn zestiende-eeuwse kostuumdrama. Alleen filmmakers zelf weten welke overwegingen er schuilgaan achter hun keuzes, maar grosso modo mag je van ze verwachten dat stijl en techniek (de vorm) ingegeven zijn door het thema van de film (de inhoud, het idee). Die twee zijn niet los van elkaar te zien: de gehele film is vormgegeven, en die vorm bepaalt hoe de kijker de inhoud interpreteert.  Lees verder

Volgens Raoul Martinez zijn we een stuk minder vrij dan we denken

creatingfreedomHeel af en toe komt het voor dat je een boek leest dat zo goed is, dat je het aan iedereen wil aanraden. Voorlezen zelfs, als mensen dat op prijs stellen. Creating Freedom: Power, Control and the Fight For Our Future van Raoul Martinez is zo’n boek. Het is een helder en overtuigend pleidooi voor vrijheid en democratie, en tegen kapitalisme en ongelijkheid, en echt een boek dat je ogen opent voor dingen die je misschien al wel aanvoelde maar nog niet wist te formuleren. En het staat ook nog eens voor de helft vol met oplossingen voor de problemen waarmee we kampen.  Lees verder

Film als staat van verwarring

trumpWat zou V uit V for Vendetta (James McTeigue, 2005) doen als hij op die desbetreffende ochtend in The Trial (Orson Welles, 1962) ontwaakt in het bed van Josef K.? Hij zou de indringers onschadelijk maken, de gordijnen sluiten en met dominostenen in de weer gaan. ‘Burgers moeten niet bang zijn voor de staat’, zegt hij tegen zijn buurvrouw, ‘de staat moet bang zijn voor burgers.’ De kafkaëske rechtbank zou diezelfde dag nog exploderen, op de maat van de Vijfde van Beethoven.  Lees verder

Wij zijn ons brein de film

duforsvinderposterStel je voor: je geliefde verandert langzaam in een enorme lul. Hij of zij gedraagt zich als een puber, wat soms best lachen is, maar neemt ook grote risico’s, en pleegt zelfs misdrijven. Je blijft van iemand houden, want ja, het blijft toch je geliefde, maar vrolijk word je er niet van. Dan blijkt je lief ineens een hersentumor te hebben, wat de gedragsverandering misschien verklaart. Je klampt je daaraan vast, verdiept je in boeken als Wij zijn ons brein en begint te geloven dat menselijk gedrag volledig gedetermineerd is door de hersenen. Maar hou je jezelf niet gewoon voor de gek? Was je geliefde niet altijd al een lul?  Lees verder

Ik luisterde een dag lang naar verhalen over werk bij The School of Life

debottonworkAlain de Botton is een liefhebber van kapitalisme, vertelde hij me vorige week, maar hij houdt niet van onzin: pleziertjes als sigaretten en fastfood hebben we niet nodig, het kapitalisme moet voorzien in ‘hogere’ behoeften zoals kennis, en ondernemers mogen daarbij best winst maken. Daarom richtte hij The School of Life op, een filosofische school die mensen emotionele intelligentie wil bijbrengen, ook wel wijsheid genoemd.  Lees verder

Werken is altijd een teleurstelling

debottonIk heb tijdens mijn studie filosofie veel boeken gelezen, maar zelden de filosofieboeken die me werden opgedragen. Met een vriend die ook veel las grapte ik weleens dat studeren best oké is, maar dat het zo snijdt in je leestijd. Iets soortgelijks zullen veel mensen zeggen over werken: best oké, maar het snijdt zo in je tijd. Je leeft maar één keer, je wil van alles, maar je moet vooral werken, wat verdomd saai en eentonig kan zijn. Lees verder

Misselijkmakend politiegeweld

detroitFilmmaker Kathryn Bigelow, tot nu toe de enige vrouw die als regisseur een Oscar won, staat bekend om haar haast journalistieke speelfilms: ze schotelt de recente geschiedenis in dramatische vorm voor aan een groot publiek, dus je zou haar best een historicus van het heden kunnen noemen. Na een film over de Irak-oorlog ( The Hurt Locker, 2008) en een over de opsporing en uitschakeling van Osama Bin Laden ( Zero Dark Thirty, 2012) komt ze nu metDetroit, over de vijfdaagse rellen in die stad in 1967. Die vonden weliswaar vijftig jaar geleden plaats, maar het thema van de film – racisme en geweld tegen zwarte Amerikanen – is razend actueel. Zie alleen al de recente VICE-documentaire over extreemrechtse activisten in Charlottesville.  Lees verder

Een essay over kunst en publiek, en voorstellingen die (n)iets voorstellen

kunst_publiekGeschreven voor Rekto Verso: Begin april speelde de 67-jarige Italiaanse acteur Giovanni Mongiano een voorstelling van ruim een uur voor een lege zaal. In diezelfde periode speelde er een uitverkocht stuk van Micha Wertheim in Nederlandse theaters – zonder Micha Wertheim, die zat gewoon thuis. Samen schijnen ze licht op de vraag: wanneer stelt een voorstelling echt iets voor? Lees verder

Hiphopmusical Patti Cake$

patticakesMensen hebben dromen, en Amerikaanse films verbeelden graag hoe die dromen werkelijkheid worden. Zo ook Patti Cake$, het speelfilmdebuut van de uit New Jersey afkomstige Geremy Jasper. Hoofdpersoon Patricia (aka Killa P, aka Patti Cake$, gespeeld door Danielle Macdonald) is 23 en wil rapper zijn. Het zit haar niet mee in het leven: ze is arm, haar moeder is aan de drank, haar oma ernstig ziek, ze worstelt met overgewicht en heeft een rotbaantje bij een karaokebar. Haar grote liefde is hiphop en ze schrijft schriftjes vol met bars.  Lees verder

Burn-out dankzij schulden

schuldenburnoutNa een maand tijdelijk hoofdredacteur te zijn geweest van VICE Money kwam een leeftijdsgenoot naar me toe met een verhaal over zijn eigen schuldenproblematiek. Hij was bijna uit de schulden en had zich voorgenomen pas later met dit verhaal te komen, maar omdat hij tijdens het afbetalen een burn-out had opgelopen, en al een tijdje thuis zat, vond hij dit ook een goed moment. Hij wil graag anoniem blijven omdat zijn verhaal voor altijd op internet blijft staan en er een stigma aan schulden kleeft, maar hij wilde het wel graag vertellen, om leeftijdsgenoten ditzelfde lot te besparen en anderen inzicht te geven in het brein van een schuldenaar. Dit is wat hij me vertelde: Lees verder

Interview met Michael Sandel

michaelsandelZou je een dikke man van een hoge brug afduwen om een ongeluk te voorkomen en vijf levens te redden? Filosoof Michael Sandel (1953) staat bekend om morele dilemma’s zoals deze, die hij voorlegt aan mensen om uit te vinden waar ze nou echt in geloven. Vanaf aanstaande zondag praat de Harvard-hoogleraar elke week met twintig jongeren over ernstige zaken des levens in het tv-programma What’s the right thing to do?. De helft van de deelnemers komt uit Nederland, zoals schrijver Philip Huff en cabaretière Carolien Borgers.  Lees verder

Voor half miljoen aangeklaagd voor nabouwen app

hongkongmoneyVan half mei tot begin juli 2017 was ik tijdelijk hoofdredacteur van VICE Money, het VICE-platform in samenwerking met ING dat jongeren wegwijs wil maken in de wereld van geld. Halverwege die periode kwam ik in contact met een Nederlandse eind-twintiger die als app-ontwikkelaar veel geld verdiende en in luxe leefde, maar uiteindelijk halsoverkop vanuit Hongkong terug naar Nederland vluchtte omdat hij in zee was gegaan met twee collega’s die het product van hun werkgever wilden namaken (een app), en na ontdekking werd aangeklaagd voor 500.000 Amerikaanse dollars. Lees verder

De vormgever van de guldenbiljetten

guldenbriefjeIk was een jaar of tien en logeerde af en toe bij mijn inmiddels overleden oom en tante. Mijn oom had een bedrijf dat met frietwagens en hamburgerkramen bij evenementen als de trekkertrek en jaarmarkten stond, en hij verhuurde ook een zaaltje. In zijn borstzakje had hij altijd een halve kilo briefgeld, dat ooit tijdens het pissen in de plee is gevallen, aldus mijn moeder. Aan een lange gang in zijn grote huis, waar ik met een plastic golfclub een balletje over zijn herdershond heen probeerde te slaan, zat zijn kantoor.  Lees verder

Monsterfraudeur Bernie Madoff ‘best oké’

pefko_vliegenFraude, hebzucht, en heel veel geld – de Amsterdamse schrijver David Pefko (1983) schreef een meeslepende roman over een Amerikaanse Jood die decennialang zijn eigen mensen voorhield dat hij hun spaargeld investeerde, terwijl hij het op zijn eigen bankrekening liet staan en er samen met zijn vrouw en zoon riant van leefde. Jerry Kirschenbaum heet de frauduleuze vermogensbeheerder in Daar komen de vliegen, en Pefko baseerde hem op Bernard Madoff, de 79-jarige New Yorker die in september 2008 door de FBI werd opgepakt, en nu een straf van honderdvijftig jaar uitzit. Lees verder

Mensen vertellen over duurste blunders ooit

blunderGeld en mensen – een gevaarlijke combinatie. Veel dingen gaan goed, zoals een broodje kopen in de lunch, of een gezamenlijk cadeau voor iemands verjaardag, maar geef iemand (mij) op de vrijdagmiddag een barki in bewaring, en het wordt een lange en gezellige avond waar je de dag erna van denkt: hm. Laat staan wanneer je studenten jarenlang de zogenaamd goedkoopste lening van hun leven aanbiedt: een feestelijke tijd met een lange, ontnuchterende nasleep.  Lees verder

Harem

grotegroepsgevoelHet is al bijna donker als hij wakker wordt in de stoel bij het raam. De klok tikt, de wind fluit door de kieren van de boerderij. Hij geeuwt, richt zich op in de stoel en pakt de afstandsbediening uit de vensterbank. Tussen de planten door kijkt hij naar buiten. De buitenwereld is een bruine vlek onder de grijze hemel. In de verte staat de boerderij van Bikker. Lees verder

Lisa en Anne Bosveld geloven niet in genderhokjes

annelisabosveldAndrogyn, genderfluïde, tomboy – Lisa en Anne Bosveld (21) uit Arnhem geloven niet in genderhokjes, maar ze worden er wel in geplaatst. Omdat ze vaak mannenkleding en geen make-up dragen, horen ze vaak dat ze op jongens lijken, en sommige mensen denken zelfs dat ze transgenders zijn. Maar ze zijn zoveel meer dan een gender. Lisa studeert toegepaste psychologie in Utrecht, Anne is spoken-word-artiest en begint na de zomer aan de schrijfopleiding van ArtEZ. Samen hebben ze bij FC Twente en Jong Oranje gevoetbald, ze zaten op boksen en allebei lezen ze graag boeken. Voor de campagne van Dove, My Beauty My Say, sprak ik met ze over gender, vrouwelijkheid en hoe het is om als vrouw op een man te lijken.  Lees verder

‘Passage’ is een romantische documentaire over spitsenschippers

passageGisterochtend had ik me in het zweet gefietst voor de persvoorstelling van The Sense of an Ending, de verfilming van het mooie boek van Julian Barnes, maar die bleek niet te draaien, ik had dat verkeerd in mijn agenda opgeschreven. Omdat ik toch in het filmhuis was ging ik naar Passage, een documentaire van Jascha de Wilde en Ben Hendriks over ‘spitsen’, dat zijn oude, trage vrachtschepen die precies door nauwe kanalen en sluizen in Frankrijk passen.  Lees verder

Vind die domme trut en gooi haar in de rivier

vinddiedommetrutIn 2010 verscheen er een filmpje op internet waarin een Bosnisch meisje puppy’s in een rivier gooit. Het filmpje werd wereldwijd gedeeld, mensen reageerden woedend, en Transformers-regisseur Michael Bay bood zelfs 50 duizend dollar voor de gouden tip die naar het meisje zou leiden. De Nederlandse filmmaker Ben Brand zag het filmpje en dacht: wat vreselijk. Hij maakte er de speelfilm Vind die domme trut en gooi haar in de rivier over, die vanavond om 20.30 uur te zien is op NPO3.  Lees verder

Crossfitter Leonie Henrich trekt zich weinig aan van commentaar op haar gespierde lijf

leoniehenrichLeonie Henrich is 23 en een van de beste crossfitters van Nederland. Nog geen vijf jaar geleden werd haar verteld dat crossfit geen vrouwensport was, en dus niets voor haar, maar in 2016 werd ze derde bij de Lowlands Throwdown, de grootste crossfitwedstrijd in de Benelux. Voor de campagne van Dove, My Beauty, My Say, zocht ik haar op in de gym Punt Uit in Lijnden, en vroeg haar onder meer hoe het is om als vrouw heel gespierd te zijn.  Lees verder

Blind date in dino-museum

museumkaartmatch“Hoi ik ben Rody en wil graag naar het Stripmuseum in Groningen maar mijn partner wil niet mee en ik vind het saai om die reis alleen te maken. Dus laat wat van je horen!” Dit soort oproepjes staat sinds deze week op de site van de Museumkaart, die iets nieuws hebben bedacht: de MuseumkaartMatch, een manier voor museumliefhebbers om een museummaatje te vinden. Afgelopen dinsdag had ik de eer om namens Creators als allereerste op MuseumkaartMatch te gaan. Lees verder

Martijn Maria Smits over zijn film Waldstille

waldstilleDe Brabantse filmmaker Martijn Maria Smits (1977) heeft een zware stem, een rossige baard en helblauwe ogen. Hij lijkt op een Viking, en daarom is het passend dat hij op Sicilië woont, want dat Italiaanse eiland werd bijna duizend jaar geleden door de Noormannen veroverd. Aan zijn hand prijkt een gouden ring met een doodskop, en om de paar zinnen barst hij uit in een diepe bulderlach. Soms duurt het even voor hij op iemands naam komt, zoals de naam van die ene acteur uit Drive, misschien omdat hij tijdens het schrijven van zijn films veel rookt en drinkt. Daarom zijn zijn films ook wat somber, zegt hij.  Lees verder