‘Is de tijd al rijp bij de Volkskrant om te gaan spreken over West-Azië in plaats van Midden-Oosten?’, schrijft F. Pasma uit Wijk bij Duurstede. F. Rahaoui mailt: ‘Midden-Oosten is geen neutrale aanduiding van een regio, maar een koloniale constructie die stamt uit een eurocentrisch perspectief. (…) Geografisch en cultureel gaat het om Noord-Afrika en West-Azië. Door deze benamingen te gebruiken erkennen we de regio op haar eigen termen, zonder koloniale bril.’ Lees verder
taalgebruik
Er zijn 26 berichten getagd als taalgebruik.
Ik wil vooral werk doen waar ik zin in heb, dus ‘tijdsurfen’ sprak me enorm aan
Op zijn Substack schrijft Ernst-Jan Pfauth over zijn ‘meest onproductieve vrijdag in tijden’. Hij wil iets creatiefs doen, maar omdat hij vindt dat hij móét werken aan een ander project, verbiedt hij zichzelf te doen waar hij zin in heeft. Ter afleiding kijkt hij anderhalf uur filmpjes op Instagram en daarna voelt hij zich vies. ‘Doei productieve uren!’ Lees verder
Met deze termen uit het internationaal recht kunt u indruk maken
Herinnert u het zich nog? Die goede oude tijd van de internationale rechtsorde? De jaren dat staten zich nog aan afspraken zeiden te houden, min of meer vanaf Hugo Grotius tot aan Donald Trumpius? Door die laatste is het volkenrecht weer onderwerp van discussie. Welk jargon valt op in de berichten over het internationaal recht? Lees verder
‘Femonationalisme’ slaat níét op vrouwen die een staat willen vormen
Radicaal-rechtse partijen tonen zich vooral bezorgd om vrouwen wanneer niet-westerse migranten daardoor in een kwaad daglicht komen te staan. ‘Femonationalisme’, noemt socioloog Sara Farris dat – dit weekend stond er een interview met haar in de Volkskrant. Ze muntte de term in 2017. Lees verder
Het recht op zijn beloop laten? Dat doet de alarmbellen rinkelen
Cor Veldhoen schreef op 20 februari, naar aanleiding van de berichtgeving over de voormalige prins Andrew: ‘In de loop van donderdag (…) kwam op radio en televisie een aantal keren de uitspraak van koning Charles voorbij dat ‘het recht zijn beloop moet hebben’. (…) Nu zal Charles ongetwijfeld correct Engels hebben gesproken. Dat geldt niet voor de Nederlandse vertaling: het recht moet zijn loop hebben, niet zijn beloop. Als je iets op zijn beloop laat doe je niets, en dat is nou net niet de bedoeling. En dat is gelukkig ook niet gebeurd.’ Lees verder
Koning Winter domineerde het nieuws door ‘flooding the zone with snow’
Waar Trump en trawanten de strategie hanteren van flooding the zone with shit, deed Koning Winter begin januari aan flooding the zone with snow om het nieuws te domineren. (Waar de ware vorst heerst, moge duidelijk zijn.) De koude, witte dagen waren voor de Volkskrant reden om een liveblog over het winterweer op te tuigen, met daarin honderden berichten, van reisinformatie tot reportages, waarin behalve ruim met zout ook met enig jargon werd gestrooid. Van welke termen kregen we het warm? Lees verder
Leestekens moeten het lezen gemakkelijker maken, maar bij aanhalingstekens werkt dat blijkbaar niet altijd
Op 4 januari mailde Marianne Feenstra aan de Volkskrant: ‘Het valt me op dat er heel vaak woorden tussen aanhalingstekens worden geplaatst. Betekent dat dat een geïnterviewde dat specifieke woord heeft gebruikt? Of juist niet? Ik begrijp de functie niet.’ Lees verder
Meerdere media schreven over radiomaker Mischa Blok die slachtoffer werd van een ‘boekbekogeling’
Twee tieners in zwarte hoodies op een fatbike die een voorbijfietsende journalist in de Utrechtse Cremerstraat mishandelen met het verzamelde werk van Charles Bukowski. Als je het als romanschrijver bedenkt, zegt je redacteur dat het een en ander er te dik bovenop ligt, maar in de werkelijkheid gebeuren zulke ongeloofwaardige aanslagen dus wel, met gekneusde ribben tot gevolg. Lees verder
Verkuttificatie lijkt een bruikbaar woord voor alles wat aftakelt
‘Verkuttificatie van het internet’ – die YouTube-aanbeveling sprak mij aan, dat woord kende ik niet. Het was een video van Tegenlicht, ‘Waarom techplatforms opzettelijk steeds slechter werken’, naar aanleiding van Enshittification, een non-fictieboek van de Canadese journalist Cory Doctorow. Lees verder
Voormalige bewindslieden hebben niet veel te zeggen, toenmalige hadden dat wel
Begin juli konden de naslagwerken voor even worden gesloten en in plaats van e-mails over stijlblunders en anglicismen ‘die je niet verwacht in een kwaliteitskrant!’, was er tijd voor 19de-eeuwse romans, kruiswoordpuzzels en verwondering over buitenlandse plaatsnamen. Lees verder
De rechter stelt niet, de rechter oordeelt – en dat kan je je baan kosten
Het taalloket ontvangt niet louter bezwaren die ongegrond dienen te worden verklaard. Geregeld worden we terecht gewezen op onzorgvuldigheden. Lees verder
Het kip-en-eiprobleem laat zich met kipheelei gemakkelijk oplossen
Terwijl de familie aan de vla gaat, serveer ik mezelf een portie advocaat. Op het label van het flesje staat een knipogende boer (m) met pet en das. ‘Drank van eieren met alcohol, naturel, romig, 20 cl, 6 procent. Ambachtelijk bereid. Ingrediënten: kipheelei, inmaakbrandewijn, suiker, echte vanille.’ Lees verder
We mogen niet alle 1,4 miljard Chinezen over één kam scheren
Luisteraar R. Rankin schrijft de Volkskrant naar aanleiding van de Volkskrant-podcast Elke dag over vissen en fentanyl. ‘Het viel mij op dat wanneer het ging over de Chinese mensen die deze totoaba (een vis, red.) eten, er simpelweg werd verwezen naar Chinezen, en dat als het ging over het geloof rondom het eten van dingen en wat dat dan zou opleveren, het ook weer ging over Chinezen.’ Ze miste ‘de nuance dat het slechts sommige Chinese mensen zijn die dit geloven’. Lees verder
Is ‘uit de kast komen’ heteronormatief taalgebruik, en dus ongepast?
Kate Kamphuis schreef de Volkskrant naar aanleiding van de VK-podcast Niemandsland, over mensen met ernstige psychische problemen. In aflevering 2 daarvan wordt een vrouw aangekondigd die ‘uit de kast is gekomen, als moeder van een verwarde en soms gevaarlijke zoon’. Deze moeder hield haar zoons ziekte lang verborgen, legt ze uit, maar trad er later toch mee naar buiten. Lees verder
Het interessantste stukje over ooit ooit?
Drie koppen herinnerden deze week aan een e-mail van P. de Kort uit Nijmegen, eerder dit jaar. Bij sport was te lezen: ‘Is Sholei Ohtani de beste honkballer ooit?’ Bij muziek: ‘Tenorsaxofonist Benny Golson schreef een van de mooiste jazzstandards ooit’. En de wetenschapsredactie kopte: ‘Het grootste radio-observatorium ter wereld, gevoeliger en scherper dan ooit’. Lees verder
Alarmbellen bij een virus dat zich ‘in alarmistisch tempo’ verspreidt
‘Volgens de de Africa CDC verspreidt mpox zich in een alarmistisch tempo.’ Die zin verscheen onlangs ’s avonds laat op de website van de Volkskrant. Drie uur later stuurde lezer I. Djuly daarover een e-mail met de vraag: ‘Bedoelt u alarmerend tempo?’ De volgende ochtend heeft een redacteur het woord alarmistisch vervangen door alarmerend. Lees verder
Zijn die ‘andere’ collega’s niet ook gewoon collega’s?
K. van den Berg uit Hengelo schreef de Volkskrant er in 2022 al eens een mail over, en begin deze maand opnieuw. Onderwerp: ‘Taalgebruik’. Strekking: slordig taalgebruik. Specifieker: overbodig gebruik van het bijvoeglijk naamwoord ‘andere’ in zinsneden als ‘mijn andere collega’s’ of ‘andere dorpsgenoten’, waar ‘collega’s’ of ‘dorpsgenoten’ zou hebben volstaan. Lees verder
Paginanummers, schrijven we die in letters of in cijfers?
Paul de Maat uit Breda stuurde de Volkskrant een e-mail over cijfers in de krant. ‘Wat ik vaak zie in de krant is dat getallen voluit worden geschreven, terwijl ik dan denk: wat vreemd dat hier niet gewoon een getal staat.’ Lees verder
Met alle vertalingen van het woord ‘koevoet’ kun je een aardig boerderijtje beginnen
Op het eerste gezicht geen bijzonder woord, ‘koevoet’. Maar nadat mijn Spaanse vriendin en ik laatst met een breekijzer het valse plafond in ons huis hadden losgewrikt, dacht ik toch: hé, bijzonder woord. Lees verder
Bij sommige kritische Volkskrant-lezers wekken stroom en elektriciteit weerstand en spanning op
Sinds 2021 stuurt Volkskrant-lezer Jan Willems in oktober steevast een e-mail naar de krant om zijn weerstand te uiten tegen wat hij ‘het verkeerd gebruik van het woord stroom’ noemt. Gezien het aantal uitroeptekens in zijn berichten bezorgt de kwestie hem duidelijk spanning. Die pogen we bij dezen weg te nemen. Lees verder